اسهال یکی از شایعترین مشکلات گوارشی در سگهاست و تقریباً هر سگی در طول زندگی خود حداقل یکبار آن را تجربه میکند. گاهی این وضعیت خفیف و گذراست و با اصلاح تغذیه برطرف میشود، اما در بعضی موارد میتواند نشانه یک مشکل جدیتر مانند عفونت، مسمومیت یا بیماری داخلی باشد. شناخت علت، علائم هشداردهنده و نحوه درمان صحیح اسهال سگ اهمیت زیادی دارد.
درمان اسهال سگ چگونه است؟
برای توقف اسهال در سگ های بالغ و سالم، دامپزشک ممکن است توصیه کند که تا ۲۴ ساعت غذا دهی را متوقف کنید یا رژیم غذایی مخصوص مشکلات گوارشی را در مقادیر کم پیش بگیرید. این رژیمها به طور خاص با تعادلی از فیبرها (که باکتریهای خوب موجود در روده سگ را تغذیه میکنند) و آنتیاکسیدانهای خاصی که سیستم ایمنی سگ شما را در هنگام بهبود حمایت میکنند، فرموله شدهاند.
اسم قرص اسهال سگ
هیچ قرص عمومی و ثابتی برای رفع اسهال در سگ وجود ندارد. دارو باید بر اساس علت انتخاب شود.
برخی داروهایی که دامپزشک ممکن است تجویز کند شامل:
- داروهای ضدانگلی در صورت وجود انگل
- آنتیبیوتیک در عفونتهای باکتریایی خاص
- داروهای محافظ مخاط روده
- پروبیوتیکها برای تنظیم فلور روده
مصرف داروهای انسانی ضداسهال بدون مشورت با دامپزشک میتواند خطرناک باشد و توصیه نمیشود.
درمان خانگی
در اسهال خفیف و بدون علائم خطر، میتوان از اقدامات حمایتی در خانه استفاده کرد، البته به شرطی که سگ فعال باشد و استفراغ شدید نداشته باشد.
اقدامات خانگی شامل:
- قطع غذای جامد برای ۸ تا ۱۲ ساعت (در سگ بالغ سالم)
- تأمین آب تازه و در دسترس
- شروع رژیم غذایی ملایم مانند مرغ آبپز بدون پوست و برنج ساده
- تقسیم وعدهها به مقدار کم و در چند نوبت
- استفاده از پروبیوتیکهای مخصوص حیوانات با مشورت دامپزشک
اگر ظرف ۲۴ ساعت بهبود حاصل نشد یا وضعیت بدتر شد، مراجعه به دامپزشک ضروری است.
چه غذاهایی باعث اسهال این حیوان می شود؟
بعضی مواد غذایی برای سیستم گوارشی سگها مناسب نیستند و میتوانند باعث اسهال شوند، حتی اگر مقدار کمی مصرف شوند.
غذاهای پرخطر شامل:
- غذاهای بسیار چرب یا سرخکرده
- باقیمانده غذای انسانی
- لبنیات (بسیاری از سگها عدم تحمل لاکتوز دارند)
- استخوانهای پخته
- غذاهای ادویهدار
- شکلات، پیاز، سیر و انگور (که علاوه بر اسهال میتوانند سمی باشند)
- تغییر ناگهانی برند یا نوع غذای خشک
هرگونه تغییر غذایی باید تدریجی و طی چند روز انجام شود تا دستگاه گوارش فرصت تطابق داشته باشد.
چه غذاهایی خوب است؟
وقتی سگ دچار اسهال میشود، بهتر است از غذاهای ساده، سبک و زودهضم استفاده کنید تا دستگاه گوارش او فرصت بهبود پیدا کند. معمولاً برنج سفید کاملاً پخته، گوشت مرغ بدون پوست و استخوان (آبپز) میتوانند به سفت شدن مدفوع و آرام شدن معده کمک کنند. حتماً آب تازه در دسترس سگ باشد و اگر این مشکل بیش از یکیدو روز طول کشید یا همراه با بیحالی و استفراغ بود، مراجعه به دامپزشک ضروری است.
علت اسهال شدن سگ چیست؟
اسهال زمانی رخ میدهد که حرکت مواد غذایی در روده سریعتر از حالت طبیعی باشد و جذب آب و مواد مغذی کاهش پیدا کند. علتهای شایع عبارتاند از:
- عفونتهای باکتریایی یا انگلی (مانند کرمهای روده و کوکسیدیا)
- بیاحتیاطی غذایی، خوردن زباله یا مواد تحریککننده
- تغییر ناگهانی رژیم غذایی
- استرس (سفر، پانسیون، تغییر محیط)
- آلرژی غذایی
- بیماریهای ویروسی (مانند پاروویروس)
- بیماریهای التهابی روده یا نارسایی ارگانها
چه انواعی دارد؟
اسهال در سگ ها به دو نوع اصلی تقسیم میشود:
۱. نوع حاد
اسهال حاد معمولاً کمتر از ۷ تا ۱۴ روز طول میکشد و اغلب پس از درمان بهبود مییابد.
- نوع خفیف: مدفوع خمیری، قابل کنترل با رژیم غذایی و درمان حمایتی
- نوع شدید: مدفوع آبکی و از دست دادن زیاد مایعات که ممکن است نیاز به آزمایش خون، مایعات درمانی و در برخی موارد آنتیبیوتیک داشته باشد
۲. نوع مزمن
اسهال مزمن بیش از ۳ هفته ادامه دارد یا بهطور مکرر عود میکند و نیازمند بررسیهای تخصصی است.
علل شایع آن شامل:
- کمبود آنزیمهای پانکراس (بدهضمی)
- آلرژی غذایی
- انگل سگ
- بیماری پروتئین لوزینگ انتروپاتی (PLE) که با کاهش آلبومین خون همراه است و معمولاً درمان ضدالتهابی طولانیمدت نیاز دارد.
تشخیص دلیل این مشکل
برای تشخیص علت اسهال سگ، عواملی مانند رنگ، قوام، بو و حجم آن، مهم است. دامپزشک معمولاً از شما میخواهد نمونهای از مواد مدفوع تازه را جمعآوری کنید. همچنین ممکن است از شما خواسته شود به یک سری سوالات پاسخ دهید. به طور کلی ۴ نوع روش تشخیصی برای دلیل اسهال عبارتاند از:
- سونوگرافی شکم سگ برای تشخیص
- آزمایش خون حیوان
- تست شناورسازی مدفوع برای بررسی انگل در سگ ها: هر نوع عامل انگلی و باکتریایی را میتواند نشان دهد.
- بیوپسی روده: در موارد اسهال مزمنی که ۳ تا ۴ هفته به درمان پاسخ نداده، بیوپسی روده (برداشتن یک قسمت از روده با تیغ برای بررسی میکروسکوپی) که یک حالت تهاجمی است به کار میرود.
آزمایشهای اضافی شامل: رادیوگرافی (اشعه ایکس) و معاینه اندوسکوپی حیوان است.
در موارد خفیف اسهال، آزمایشهای تشخیصی بیشتر لازم نیست. مگر اینکه درمان اولیه شکست بخورد یا وضعیت بدتر شود.
چه زمانی خطرناک است؟
در صورت:
- وجود خون در مدفوع (اسهال خونی سگ)
- استفراغ مکرر
- بیحالی شدید یا خوابآلودگی غیرطبیعی
- درد شکمی
- تب
- اسهال در تولهسگ، سگ مسن یا سگ دارای بیماری زمینهای
- ادامه وضع بیش از دو سه روز
باید در اسرع وقت به دامپزشک مراجعه شود. برای مثال، اسهال یکی از اولین نشانههای دیده شده در پاروا ویروس سگ است؛ عفونتی ویروسی که میتواند در سگهای حساس باعث مرگ شود.
بهبود سگ مبتلا به اسهال
در بسیاری از موارد نوع حاد به درمان محافظهکارانه به خوبی پاسخ میدهند و مکانیزمهای دفاعی بدن مشکل را برطرف میکنند، بدون اینکه علت اولیه مشخص شود. همچنین طی هفت تا ده روز پس از رژیم غذایی تجویزی و با بازگشت مدفوع به حالت عادی، معمولاً میتوان رژیم غذایی معمول سگ را از سر گرفت.
اگر سگ شما در عرض دو تا چهار روز بهبود نیابد، ممکن است آزمایشهای بیشتر یا درمانهای تهاجمیتری لازم باشد. اسهال شدید یا طولانیمدت میتواند منجر به کمآبی بدن شود و اختلالات متابولیکی قابل توجهی به دلیل از دست دادن مایعات بدن به وجود بیاورد. بنابراین در این شرایط ممکن است سگ برای درمان با مایعات داخل وریدی یا سایر درمانهای شدیدتر بستری شود.
بررسی روند بهبودی
در این قسمت به بررسی وضعیت یک سگ میپردازیم. این سگ دچار اسهالهای مکرر همراه با دورههایی از استفراغ شدید بود که با وجود مصرف دارو، به دلیل عدم تغییر رژیم غذایی بهطور کامل برطرف نمیشد. پس از مراجعه به بیمارستان دامپزشکی، آزمایش خون و تصویربرداری انجام شد که تنها التهاب روده و کاهش شدید آلبومین خون را نشان داد.
با توجه به آلبومین بسیار پایین، تشخیص پروتئین لوزینگ انتروپاتی (PLE) مطرح و تأیید شد. درمان شامل داروهای ضدالتهابی و رژیم غذایی با پروتئینهای هیدرولیزشده بود که باعث بهبود وضعیت عمومی، جبران کاهش وزن و کنترل علائم شد. با این حال، این بیماری نیازمند ادامه درمان و رژیم غذایی خاص در بلندمدت است.
در صورت مشاهده هر گونه تغییر در وضعیت گوارشی سگ به همکاران ما در بیمارستان دامپزشکی مرکزی مراجعه کنید.
سوالات پرتکرار
۴. درمان خانگی اسهال در سگ چیست؟
۵. علت اسهال توله سگ شیرخوار چیست؟
۷. آیا مترونیدازول برای اسهال سگ مناسب است؟
6 دیدگاه
توله سگ ۲ ماهه از صبح اسهال آبکی داره و یک بار هم بالا آورده، یکم هم بیحال شده. خطرناکه؟ چیکار باید بکنم؟؟
سلام وقت بخیر
در تولهسگها اسهال خیلی جدیتر از سگهای بالغ هست چون سریع دچار کمآبی میشن. اگر اسهال آبکی، استفراغ، بیحالی یا بیاشتهایی وجود داره، بهتره سریعتر به دامپزشک مراجعه کنید. علت میتونه عفونت ویروسی، انگلهای رودهای، تغییر غذا یا حتی واکنش به واکسن باشه.
تا زمان مراجعه، آب تمیز در اختیارش باشه. خوددرمانی با داروهای انسانی اصلاً توصیه نمیشه
سلام وقت بخیر سگم از دیشب اسهال شده ولی حالش خوبه و بازی میکنه. غذاش هم همون غذای همیشگیشه فقط یه کم از غذای ما خورده. لازمه ببرمش دامپزشکی یا صبر کنم خوب میشه؟
سلام وقت بخیر
اگر فقط اسهال خفیف هست و بیحالی، استفراغ، تب یا خون در مدفوع نداره، میتونید ۱۲ تا ۲۴ ساعت (برای سگ بالغ سالم) غذای جامد رو قطع کنید ولی آب تازه حتماً در دسترس باشه تا کمآب نشه. بعد از اون، غذای سبک و قابلهضم مثل غذای گوارشی مخصوص یا ترکیب برنج ساده با پروتئین کمچرب (طبق توصیه دامپزشک) به مقدار کم و تدریجی شروع بشه.
اگر اسهال بیشتر از ۲ روز طول کشید یا علائم دیگه اضافه شد، حتماً باید معاینه بشه.
سلام، سگم چند روزه مدفوعش شل شده و بعضی وقتا یه کم حالت ژلهای یا رگه خون داره ولی زیاد نیست. اشتهاش بد نیست. ممکنه از چی باشه؟
سلام وقت بخیر
وجود حالت ژلهای یا رگه خون میتونه نشونه التهاب روده بزرگ (کولیت) باشه که معمولاً به خاطر استرس، تغییر رژیم غذایی، خوردن غذای ناسازگار یا انگلهای رودهای ایجاد میشه. حتی اگر اشتهاش خوب باشه، وجود خون طبیعی نیست و نیاز به بررسی داره.
آزمایش مدفوع برای بررسی انگلها و در صورت نیاز درمان دارویی میتونه مشکل رو برطرف کنه. اگر این وضعیت بیشتر از ۲۴–۴۸ ساعت ادامه پیدا کنه، مراجعه حضوری توصیه میشه.