تهران، خیابان مقدس اردبیلی، خیابان محمودیه، کوچه تیر، پلاک ۳۶​ تلفن: ۲۲۰۱۹۳۵۷-۰۲۱
پانکراتیت در سگ و گربه
پانکراتیت در سگ و گربه

پانکراتیت در سگ و گربه

بروزرسانی ۱۷, تیر ۱۴۰۵
فهرست مطالب
بروزرسانی ۱۷, تیر ۱۴۰۵
نمایش ناحیه درد شکمی ناشی از پانکراتیت در سگ و گربه
پانکراتیت در سگ و گربه با علائمی مثل استفراغ، بی‌اشتهایی و درد شکم بروز می‌کند. علل، تفاوت علائم در سگ و گربه و روش‌های تشخیص و درمان را در این مقاله بخوانید.

پانکراتیت در سگ و گربه به معنای التهاب پانکراس (لوزالمعده) است، عضوی کوچک در حفره‌ی شکم که هم آنزیم‌های گوارشی تولید می‌کند و هم انسولین. وقتی این آنزیم‌ها زودتر از موعد و درون خودِ پانکراس فعال شوند، بافت پانکراس شروع به آسیب‌دیدن می‌کند و حیوان دچار درد شکمی، بی‌اشتهایی و استفراغ می‌شود. این بیماری در سگ‌ها بیشتر به‌صورت حاد و ناگهانی دیده می‌شود، در حالی که در گربه‌ها معمولاً شکل مزمن و کم‌علامت‌تری دارد که تشخیصش دشوارتر است.

پانکراتیت چیست و چرا در سگ و گربه اتفاق می‌افتد؟

پانکراس دو وظیفه‌ی اصلی دارد: ترشح آنزیم‌های گوارشی برای هضم چربی، پروتئین و کربوهیدرات، و تولید انسولین برای تنظیم قند خون. در حالت طبیعی، این آنزیم‌های گوارشی تا زمانی که وارد روده نشده‌اند غیرفعال باقی می‌مانند. در پانکراتیت، این آنزیم‌ها زودتر از موعد و همان داخل پانکراس فعال می‌شوند و عملاً شروع به هضم بافت خودِ پانکراس می‌کنند. نتیجه‌ی این فرایند التهاب، تورم و در موارد شدید مرگ سلولی (نکروز) در پانکراس است.

نکته‌ی مهم: پانکراتیت هم می‌تواند به‌صورت حاد و ناگهانی بروز کند و هم به‌صورت مزمن و تدریجی. در گربه‌ها شکل مزمن شایع‌تر است و چون علائمش مبهم‌تر است (فقط بی‌حالی و کم‌اشتهایی خفیف)، ممکن است ماه‌ها بدون تشخیص باقی بماند.

علل و عوامل خطر پانکراتیت

در اکثر موارد، علت دقیق پانکراتیت مشخص نمی‌شود (ایدیوپاتیک)، اما چند عامل خطر شناخته‌شده وجود دارد:

  • مصرف ناگهانی غذای پرچرب (مثل خوردن باقیمانده‌ی غذای انسان یا زباله)
  • چاقی و اضافه‌وزن
  • برخی بیماری‌های زمینه‌ای مثل دیابت یا بیماری‌های گوارشی مزمن
  • مصرف بعضی داروها (برخی کورتیکواستروئیدها، دیورتیک‌ها)
  • در گربه‌ها، ارتباط نزدیک با بیماری التهابی روده (IBD) و بیماری‌های کبدوصفراوی
  • استعداد نژادی در برخی نژادهای سگ (مثل اشنایزر مینیاتور، کوکر اسپانیل، یورکشایر تریر)
نکته‌ی کمکی: چاقی یکی از قابل‌پیشگیری‌ترین عوامل خطر پانکراتیت است. برای آشنایی با روش‌های تشخیص و کنترل وزن حیوان خانگی، مقاله‌ی چاقی در حیوانات خانگی را بخوانید.
اینفوگرافیک پانکراتیت در سگ و گربه شامل علائم، عوامل خطر، تشخیص، درمان و پیشگیری

علائم پانکراتیت در سگ

در سگ‌ها، پانکراتیت حاد معمولاً با علائم گوارشی نسبتاً واضح همراه است:

  • استفراغ‌های مکرر
  • درد شکمی (خم‌شدن حیوان به حالت گارد یا اجتناب از لمس شکم)
  • بی‌اشتهایی کامل
  • بی‌حالی و افت انرژی
  • گاهی اسهال، تب یا کم‌آبی بدن

علائم پانکراتیت در گربه؛ چه تفاوتی با سگ دارد؟

تشخیص پانکراتیت در گربه‌ها بسیار دشوارتر از سگ‌هاست، چون علائمش غیراختصاصی و خفیف‌تر است:

  • بی‌اشتهایی تدریجی (نه لزوماً ناگهانی)
  • بی‌حالی و کاهش تحرک
  • کاهش وزن آرام در طول هفته‌ها
  • استفراغ گاه‌به‌گاه (نه لزوماً مکرر مثل سگ)
  • در موارد شدیدتر: یرقان (زردی) به‌دلیل درگیری هم‌زمان کبد
تصحیح یک تصور غلط رایج: برخلاف تصور عمومی، گربه‌ی مبتلا به پانکراتیت لزوماً استفراغ شدید و مکرر ندارد. بسیاری از صاحبان گربه فقط متوجه بی‌حالی و کم‌اشتهایی می‌شوند و همین موضوع باعث تأخیر در مراجعه می‌شود.
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام وقت بخیر گربه پرشین یک سال و نیمه من هفت روز پیش به خاطر ویروس پنلوکوپنی مرد الان بعد از یک هفته میخوام گربه جدید بیارم چطور محیط خونه رو تمیز کنم و اینکه ویروس چند روز تو محیط میمونه؟
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام گربه ی من شکمش سفت شده و باسن شو میده بالا و میلرزه میتونم بپرسم معنیش چیه؟
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
گربه من مدفوعش خونیه بردمش ۲تا دکتر دارو دادن چند روز خوب شد دوباره همون طور شده علتش چیه و چکار باید بکنم
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام یه گربه خیابونی ۳ هفتس آوردیم خونه تا دیروز خیلی سرحال بود بازیگوش بود امروز خیلی کسل بود همش خواب بود ، از دهنش هم مایع می‌ریزه. ممکنه سرما خورده باشه؟ هنوز واکسن نزدیم بهش
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
دور لب سمت چپ گربه م که نژادش پرشین هست سیاه شده و خود گربه احساس ناراحتی میکنه فکر کردم غذا خورده و کثیف شده با شامپو و مسواک نرم شستم وای امروز که برگشت تو گوگل سرچ کردم که نوعی قارچ هست ممنون میشم روش درمانش راهنمایی کنید گربه م حدودا دوساله هست
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام وقت بخیر من دوتا گربه نر و ماده دارم بشدت باهم خوبن به هم وابستن ولی تا حالا جفت گیری اونا رو ندیدم الان مادم یه چند وقتیه احساس میکنم ملوس تر و بغلی تر از قبل شده قبلاً یکم از بغل و اینا فراری بود ولی الان میاد بغلم تا نیاد خرخر می‌کنه و اینکه سینه هاشو دیدم رشد نکردن ولی تغییر رنگ دادن صورتی تر شدن احتمال داره باردار باشه ؟
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام روزتون بخیر. ما یه گربه تو حیاطمون داریم که از ۱ شنبه پاش شروع کرد به ورم کردن و لنگ میزد، بردیمش دامپزشکی گفتن آسیب جزئی دیده ولی شکستگی نداره. براش مسکن تجویز کردن و تو ۳ دوز براش تزریق شد. از دیروز ورم کامل از بین رفته ولی روی پاش زخم چرکی ایجاد شده. آنتی بیوتیک موضعی گذاشتیم و با باند براش پانسمان کردیم. زخمش الان به این شکل توی عکس هست. روش میتونه راه بره. آیت کار بیشتری لازم هست بکنیم؟
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام خسته نباشید بچه گربم چند روزی یکدفعه بی حال میشه و بالا میاره و اسهال میشه دکتر میبرمش خوب میشه سه چهار روز دوباره بعدش حالش بد میشه. دکتر میگه مشکلات گوارشیه اما سرم زد خوب نشده. مدفوعش زرده. لطفا راهنمایی کنید ممنون
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام من توله گربم دو ماهشه غذای خشک ، کنسرو ، اب و بعضی وقتا مرغ پخته میخوره و براش خاکم گرفتم ولی مدفوع نمیکنه و ادرار هم خیلی کم میکنه چکار کنم؟مشکل داره؟
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام ببخشید گربه من موقع زایمانشه ولی زایمان نمیکنه. میشه راهنماییم کنین؟
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
ناخنش گرفتنی خیلی بالا گرفته داره خون میاد بند نمیشه چیکار کنم

پانکراتیت چگونه تشخیص داده می‌شود؟

چون علائم پانکراتیت با بسیاری از بیماری‌های گوارشی دیگر مشترک است، تشخیص قطعی نیاز به ترکیبی از موارد زیر دارد:

  • معاینه‌ی فیزیکی و شرح‌حال دقیق (نوع تغذیه، دسترسی به زباله یا غذای چرب)
  • آزمایش خون اختصاصی پانکراس (مثل cPLI/fPLI)
  • آزمایش‌های عمومی بیوشیمی و شمارش خون برای رد سایر بیماری‌ها
  • سونوگرافی شکم برای بررسی وضعیت پانکراس و رد انسداد یا اجسام خارجی

سونوگرافی نقش مهمی در این تشخیص دارد؛ برای نمونه‌ی واقعی از این فرایند در یک بیمار سگ، می‌توانید اهمیت سونوگرافی در تشخیص بیماری‌های گوارشی حیوانات خانگی را مطالعه کنید.

پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سگ بنده داخل مدفوعش کرم های سفید هستند چند بار هم بالا آورده و داخل استفراغش هم کرم بود این چه نوع کرمی است
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام من سگ مالتیز عروسکی دارم 3 ماهشه . چه برند غذا خشکی بهش بدم که هم به صرفه باشه هم خودش دوست داشته باشه؟
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام سگم چند روزه بی میل شده هیچی نمیخوره بالا میا ره بی حال وهمش می‌خوابه کناره میگیره تو هوای سرد با موتور بردمش بیرون خودم م سرما خوردم سگم چشماش قرمزمیشه وهمش چرک میده
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام وقت به خیر سگه من وقتی توله بوده ماشین بهش زده و دررفتگی لگنی داشته که جوش خورده و الان بعد ۷ سال فتخ پرینه گرفته از جای که این سگ ناشنوا و خیلی پرخاشگر هست و من توانای دوره نقاهت بعد از عکلش رو ندارم حتی نمیتونم الیزابت رو گردنش نگه دارم شما چه پیشنهادی برای دارو دارین دکترش لاکتولوز داده و احساس میکنم داره دیابت میگیره به خاطر قندی که این دارو داره
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام خسته نباشید من سگم نژادش تبت اسپانیل هستش هفت سالشه و ده کیلو همیشه خیلی سرحال دو سه هفته اس ک یه شب در میون داخل مدفوعش خلط هست و دو شبه خلط خونی داره چیکار باید بکنم
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام وقت بخیر،پت من شش هفته داره،دهنش خیلی بوی بدی میده،چه راه‌حلی برای این مشکل دارید؟!
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام خسته نباشید من یه سگ بومی پسر دارم ۵سالشه چند وقته چشمش چرک داره مرتب من تمیزش میکردم بازم چرک میمود تا دور چشمش زخم شده الان دارم قطره وپماد بهش میزنم بهتر شده دوتا زخم کوچیکم رو دستاش هست ایا میتونه بیماری لیشانیوز باشه ممنون میشم راهنمایم کنید
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
ناخنش گرفتنی خیلی بالا گرفته داره خون میاد بند نمیشه چیکار کنم
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام .دیروز سگم رو برای چکاپ قلب اوردم دامپزشکی مرکزی .چون سگم مشکل تنگی نای داره و سرفه میکنه دکتر شربت دکسترو متورفان تجویز کردن .استفاده کردم ولی از دیشب سگم دچار اضطراب و کندی حرکات شده .چکار کنم ولی غذا و آب میخوره وتنفسش هم خوبه .آیا اثر دارو میره و این حالاتش برطرف میشه ؟؟؟نگرانم لطفا راهنمایی کنید تشکر
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام من ی سگ ۶ماهه دارم ک چند روزی ادرار بزرگ نمیکنه و بی حاله ،چیکار کنم؟
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
درود بر شما بزرگوار سگ من پانزده سالشه ، چند روزه حالش بده ،امروز بردمش دکتر بعد از چکاپ کلی گفتن دوتا کلیه هاشو از دست داده و چند روز دیگه بیشتر طاقت نمیاره، میشه راهنمایی بفرمایید ،آیا کاری میشه کرد دیالیز یا امثال الهم
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
شب خوش من یک سگ نر15 ساله شیتزو مالتیز دارم امشب در زمان راه رفتن یک‌ دفعه جیغ زد و این جیغ زدن در موقع راه رفتن در برخی مواقع داره تکرار میشه بهش یک هشتم قرص ملوکسیکام و نصف قرص ب1 دادم و حمام بردمش با آب ولرم بدنش رو ماساژ دادم و بعد با سشوار کاملا خشکش کردم اما بعد از چند ساعت مجددا درد داره ‌جیغ میزنه لطفا راهنمایی کنید
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام من یه کانگال ۷ ماهه دارم متوجه شدم چند روزه لارنژیت داره چه دارویی باید براش بگیرم؟

درمان پانکراتیت در سگ و گربه

درمان پانکراتیت عمدتاً حمایتی است، یعنی به‌جای درمان مستقیم خودِ التهاب، بدن حیوان در طول دوره‌ی بهبودی حمایت می‌شود. این درمان معمولاً شامل موارد زیر است:

  • بستری و سرم‌درمانی برای جبران کم‌آبی و اختلالات الکترولیتی
  • داروهای ضد تهوع و کنترل درد
  • در موارد خفیف‌تر، استراحت گوارشی کوتاه‌مدت و سپس بازگشت تدریجی به تغذیه‌ی کم‌چرب
  • در موارد شدید یا همراه با عوارض (مثل انسداد یا نکروز گسترده)، نیاز به اقدامات درمانی فشرده‌تر
نکته‌ی کمکی: برخلاف تصور رایج، روزه‌داری طولانی‌مدت دیگر به‌عنوان بخش استاندارد درمان توصیه نمی‌شود؛ بازگشت زودهنگام و تدریجی به تغذیه (در صورت نبود استفراغ شدید) روند بهبودی را بهتر می‌کند.

مدیریت این بیماری، به‌ویژه در موارد بستری و پیگیری آزمایشگاهی/تصویربرداری، در بخش داخلی دام‌های کوچک بیمارستان دامپزشکی مرکزی انجام می‌شود.

برای تماس تلفنی با بیمارستان روی شماره کلیک کنید. بیمارستان دامپزشکی مرکزی تهران
تماس تلفنی

عوارض احتمالی پانکراتیت

اگر پانکراتیت درمان نشود یا به‌صورت مزمن تکرار شود، می‌تواند به عوارضی مثل نارسایی برون‌ریز پانکراس یا حتی دیابت منجر شود؛ چون التهاب مکرر می‌تواند به سلول‌های تولیدکننده‌ی انسولین آسیب بزند. برای آشنایی بیشتر با این ارتباط، مقاله‌ی دیابت در سگ‌ها و گربه‌ها را بخوانید.

پیشگیری از پانکراتیت در سگ و گربه

  • پرهیز از دادن غذای پرچرب یا باقیمانده‌ی غذای انسان به حیوان
  • کنترل وزن و پیشگیری از چاقی
  • رعایت رژیم غذایی ثابت و باکیفیت، بدون تغییرات ناگهانی
  • پیگیری منظم در نژادها یا حیواناتی که سابقه‌ی پانکراتیت یا بیماری‌های گوارشی مزمن دارند

چه زمانی باید فوراً به دامپزشک مراجعه کنیم؟

اگر سگ یا گربه‌ی شما بی‌اشتهایی طولانی، استفراغ مکرر، درد شکمی مشهود یا بی‌حالی شدید دارد، این علائم را نادیده نگیرید. تأخیر در تشخیص، به‌خصوص در گربه‌ها که علائم خفیف‌تری دارند، می‌تواند روند درمان را سخت‌تر کند.

نکته‌ی خیلی مهم: ترکیب بی‌اشتهایی + بی‌حالی + درد شکم، حتی بدون استفراغ، در گربه کافی است که مراجعه را فوری‌تر کنید. منتظر ماندن برای علائم شدیدتر (مثل استفراغ مکرر که در سگ رایج‌تر است) می‌تواند در گربه هیچ‌وقت اتفاق نیفتد.

برای تماس تلفنی با بیمارستان روی شماره کلیک کنید. بیمارستان دامپزشکی مرکزی تهران
تماس تلفنی

5/5 - (1 امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نمایش ویدئوی بعدی