وقتی سگ شما ناگهان از خوردن یا نوشیدن امتناع میکند، طبیعی است که نگران شوید. سؤالهایی مثل «آیا بیمار شده؟»، «آیا این اورژانسی است؟» یا «چطور میتوانم کمکش کنم؟» فوراً به ذهن میرسند.
اگرچه دلایل متعددی برای نخوردن غذا و آب وجود دارد، اما وقتی سگ غذا میخورد ولی آب نمینوشد، معمولاً موضوع متفاوت و کمتر نگرانکننده است. در بیشتر موارد، زیاد آب نخوردن سگ به بیماری خاصی مربوط نیست و با چند اصلاح ساده میتوان مشکل را رفع کرد.
در این مقاله به بررسی دلایل احتمالی، نشانههای کم آبی بدن سگ، خطر گرمازدگی، راههای درمان و انتخاب ظرف مناسب آب برای سگها میپردازیم.
سگ روزانه چقدر آب نیاز دارد؟
میزان نیاز به آب در سگها بسته به اندازه، سن، فعالیت و نوع تغذیه متفاوت است. اما بهطور میانگین:
- هر سگ به ازای هر ۴۵۰ گرم وزن بدن، حدود ۳۰ میلیلیتر آب در روز نیاز دارد.
- سگهایی که غذای مرطوب یا خانگی مصرف میکنند، آب کمتری مینوشند چون بخش زیادی از نیازشان از همان غذا تأمین میشود.
- سگهای فعال یا در هوای گرم به آب بیشتری نیاز دارند.
- تولهسگها معمولاً بیش از سگهای بالغ آب مینوشند.
چرا سگم آب نمی خورد؟
دلایل زیادی میتواند باعث کاهش میل سگ به آب شود که الزاماً خطرناک نیستند. برخی از این علل عبارتاند از:
۱. شرایط محیطی
در هوای خنک یا هنگام کاهش فعالیت، بدن سگ به آب کمتری نیاز دارد. بنابراین در این شرایط اگر سگتان کمتر از تابستانها آب میخورد طبیعی است. البته تشخیص اینکه مقدار کاهش چقدر باشد طبیعی است معمولا مشکل است. بنابراین بهتر است با دامپزشک مشورت کنید.
۲. تغذیه مرطوب
اگر غذای سگتان کنسروی یا تازه است، ممکن است بهطور طبیعی کمتر تشنه شود چون بخشی از نیاز بدن به آب از طریق غذا رفع میشود و نیازی به نوشیدن زیاد نیست. البته نه اینکه سگ اصلا آب نخورد.
۳. ظرف آب نامناسب یا کثیف
سگها نسبت به بو و طعم آب بسیار حساساند. اگر ظرف بوی خاصی بدهد، طعم کلر داشته باشد یا تمیز نباشد، ممکن است از نوشیدن اجتناب کنند. برخی سگها آب درون استخر، برکه یا حتی آب حوض را به آب ظرف خود ترجیح میدهند. در مقابل، بعضی دیگر فقط از آب تازه و بدون بو مینوشند. برای آشنایی بیشتر به مقاله سگ از چه بوهایی بدش می آید مراجعه کنید.
۴. محل قرارگیری ظرف
اگر ظرف در جای نامناسبی باشد (مثلاً نزدیک ماشین لباسشویی یا محل پر سر و صدا) سگ ممکن است از ترس یا اضطراب از آن دوری کند. در خانههایی با چند حیوان، گاهی یک سگ ظرف آب را تصاحب میکند و اجازه نمیدهد بقیه نزدیک شوند. در این صورت باید در نقاط مختلف خانه چند ظرف آب بگذارید.
۵. اضطراب یا تغییر محیط
سگهای مضطرب در مکانهای جدید یا هنگام طوفان ممکن است از نوشیدن آب خودداری کنند. بنابراین این مورد را هم در نظر داشته باشید و راهکارهایی برای کاهش استرس و اضطراب سگ به کار بگیرید.
۶. درد یا بیماری
اگر سگ دچار درد مفصل یا عضلات باشد، شاید نتواند بهراحتی به ظرف آب برسد. همچنین درد دهان یا گلو (بهویژه در اثر عفونت دندان یا لوزهها) میتواند نوشیدن را دردناک کند. در موارد نادر، تولهسگها ممکن است با نقص مادرزادی مواجه باشند که مانع از بلع طبیعی آب میشود.
اگر سگ نه آب مینوشد و نه غذا میخورد، باید فوراً به دامپزشک مراجعه کنید؛ این حالت معمولاً نشانهی بیماری جدی است.
علائم کم آبی بدن در سگ ها
کمآبی یا دهیدراسیون (Dehydration) یکی از خطرناکترین پیامدهای نخوردن آب است. سگهای سالم معمولاً خودشان با نوشیدن کافی از آن پیشگیری میکنند، اما آگاهی از نشانهها ضروری است:
- خشکی یا چسبندگی لثهها و دهان
- بزاق غلیظ و چسبناک
- چشمهای فرو رفته
- کاهش انرژی و بیحالی
- کشسانی کم پوست (در تست پوستی)
تست پوست
پوست پشت گردن یا بین کتفهای سگ را بهآرامی بکشید و رها کنید. در سگ هیدراته، پوست فوراً به جای خود برمیگردد. اگر پوست دیر یا ناقص برمیگردد، سگ دچار کمآبی است.
توجه: میزان کشسانی در نژادهای مختلف متفاوت است، پس نتیجه باید با شناخت پوست معمول سگ تفسیر شود.
گرمازدگی سگ ها در اثر آب نخوردن
گرمازدگی سگ (Heatstroke) زمانی رخ میدهد که سگ در محیط گرم قرار گیرد و به آب دسترسی نداشته باشد. علائم آن عبارتاند از:
- نفسنفس شدید و غیرعادی
- آبریزش دهان (بزاق زیاد)
- افزایش ضربان قلب
- بیقراری و گیجی
- استفراغ یا اسهال
- لثههای قرمز روشن
- بینی خشک
- بدن گرمتر از ۴۰ درجه سانتیگراد
- بیهوشی یا تشنج
اگر مشکوک به گرمازدگی هستید، بلافاصله سگ را به مرکز دامپزشکی ببرید. قبل از هر چیز هم سگ را به محیط خنک منتقل کرده و با حوله مرطوب سرد بدن، پنجهها و سرش را خنک کنید.
درمان کم آبی بدن سگ
در موارد خفیف، میتوانید در خانه اقدام کنید:
- افزودن چند تکه یخ یا کمی آبگوشت بدون نمک به آب سگ
- استفاده از فوارهی آب حیوانات (Pet Fountain) برای تشویق به نوشیدن
- مخلوط کردن مقدار کمی آب با غذای سگ
اگر سگ همچنان از نوشیدن خودداری میکند، باید فوراً به دامپزشک مراجعه شود. دامپزشک ممکن است مایع درمانی را از طریق تزریق زیرپوستی یا داخل وریدی انجام دهد و علت اصلی بیمیلی به آب را بررسی کند.
انتخاب ظرف مناسب آب
ظرف مناسب، ظرفی است که سگ شما واقعاً از آن بنوشد.
نکات انتخاب ظرف آب:
- اندازه ظرف باید حداقل دو برابر حجم آب روزانه سگ باشد.
- ظرف را هر چند ساعت پر کنید و روزی یکبار بشویید.
- بعضی سگها نسبت به جنس ظرف حساساند: شیشه معمولاً بهترین گزینه است چون طعم آب را تغییر نمیدهد.
- از ظروف پلاستیکی بیکیفیت پرهیز کنید؛ استیل یا سرامیک مقاوم بهترند.
- ظرف باید روی سطح غیرلغزنده و بیصدا قرار گیرد تا صدای فلز و قلاده حیوان او را نترساند.
- سگهای مسن یا دارای درد گردن از ظرفهای بلندتر و پایهدار راحتتر استفاده میکنند.
- در خانههای چندطبقه، برای هر طبقه یک ظرف آب در دسترس قرار دهید.
مرور سریع
در این مقاله از بیمارستان دامپزشکی مرکزی به دلایل آب نخوردن سگ ها پرداختیم و گفتیم کاهش نوشیدن آب در سگها همیشه نشانه بیماری نیست، اما نباید نادیده گرفته شود. از تمیزی ظرف، دسترسی آسان، و کیفیت آب اطمینان حاصل کنید و رفتار سگ را در شرایط مختلف بررسی کنید. در عین حال، همیشه به نشانههای کمآبی یا گرمازدگی توجه داشته باشید چون در صورت بیتوجهی، میتواند به سرعت خطرناک شود.
در صورتی مشاهده کم آب خوردن سگ حتما پیش از هر اقدامی با دامپزشک مشورت کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر با پذیرش بیمارستان دامپزشکی شبانه روزی مرکزی تماس بگیرید.
سوالات متداول
1. چرا سگ من با وجود خوردن غذا، آب نمینوشد؟
این حالت معمولاً به علت هوای خنک، غذای مرطوب، یا تغییر در طعم آب است و نشانهی بیماری نیست. اگر ظرف آب تمیز نباشد یا در جای پر سر و صدا قرار گرفته باشد، سگ ممکن است از نوشیدن خودداری کند.
2. چه زمانی نخوردن آب توسط سگ خطرناک است؟
اگر سگ هم غذا نمیخورد و هم آب نمینوشد، یا علائمی مثل بیحالی، استفراغ، خشکی دهان یا چشمهای فرو رفته دارد،
احتمال کمآبی یا بیماری داخلی وجود دارد و باید فوراً به دامپزشک مراجعه شود.
3. چطور بفهمم سگم دچار کمآبی (دهیدراسیون) شده است؟
پوست پشت گردن یا بین کتفهای سگ را بکشید و رها کنید. اگر پوست دیر به حالت عادی برمیگردد یا لثهها خشک هستند، نشانگر کمآبی است. همچنین بیحالی، بزاق غلیظ و چشمهای فرو رفته از علائم دیگر هستند.
4. چطور میتوانم سگم را به نوشیدن آب تشویق کنم؟
میتوانید به آب او تکههای یخ، کمی آبگوشت بینمک یا چند قطره عصاره مرغ طبیعی اضافه کنید. استفاده از فوارهی آب حیوانات خانگی (pet fountain) نیز به تحریک تمایل طبیعی سگ به نوشیدن کمک میکند.
5. آیا نوع ظرف آب روی رفتار سگ تأثیر دارد؟
بله، بعضی سگها از ظروف پلاستیکی یا فلزی که طعم یا بوی خاصی میگیرند خوششان نمیآید. ظروف شیشهای یا سرامیکی تمیز، بهترین گزینه هستند. همچنین قرار دادن ظرف روی سطح غیرلغزنده و بیصدا باعث میشود سگ احساس امنیت کند.
6. آیا گرمازدگی میتواند باعث نخوردن آب در سگ شود؟
بله، گرمازدگی (Heatstroke) یکی از دلایل جدی بیمیلی به آب است. علائم آن شامل نفسنفس زدن شدید، لثههای قرمز، استفراغ، گیجی و بیحالی است. در چنین شرایطی سگ را به محل خنک منتقل کرده و با حوله مرطوب سرد خنک کنید و فوراً به دامپزشک مراجعه نمایید.
منبع: manypets
