گربهها از دیربار موجوداتی اسرارآمیز و جذاب برای انسان بودهاند. از هزاران سال پیش در فرهنگهای مختلف نماد استقلال، ظرافت و حتی رازآلودگی بودهاند. با اینکه ممکن است فکر کنیم همه چیز دربارهشان را میدانیم، اما واقعیت این است که پشت رفتارهای سادهی آنها، اسرار زیستی و روانی جالبی نهفته است. در ادامه، با ۱۰ حقیقت علمی و کمتر شناختهشده دربارهی گربهها آشنا میشوید.
۱. گربهها در تاریکی بهتر از انسان میبینند
گربهها دید رنگی محدودی دارند ولی در تاریکی شب چندین برابر بهتر از انسان محیط را تشخیص میدهند.
چشم گربهها دارای ساختاری خاص است که به آنها امکان دید در نور خیلی کم را میدهد. سلولهای شبکیهی گربه شامل تعداد زیادی گیرندهی میلهای (Rod Cells) هستند که مخصوص دید در نور ضعیفاند. همچنین، غشای درخشان tapetum lucidum در پشت شبکیه نور را بازتاب میدهد تا دوباره جذب شود، و به همین دلیل چشمان گربه در تاریکی میدرخشند.
۲. گربه از خرخر بهعنوان یک ابزار خوددرمانی طبیعی استفاده میکند
اکثر افراد فکر میکنند گربه فقط وقتی خوشحال است خرخر میکند، اما تحقیقات نشان داده این صدا هنگام درد، ترس یا حتی در دوران درمان طبیعی هم شنیده میشود. فرکانس خرخر بین ۲۵ تا ۱۵۰ هرتز است و مطالعات نشان داده این دامنه باعث ترمیم استخوان، کاهش درد و تسکین عضلانی میشود. یعنی گربهها هنگام ناراحتی، با صدای خرخر خودشان را آرام میکنند.
۳. گربه ها نمیتوانند مزه شیرینی را تشخیص دهند
در DNA گربهها، ژن مربوط به گیرندهی مزهی شیرینی وجود ندارد. گیرندهی T1R2/T1R3 که در انسان و سگ وجود دارد، در گربهها غیرفعال است؛ برای همین شیرینی برایشان بیمزه است. حتی اگر بستنی یا شیرینکننده بخورند، فقط به چربی یا بو علاقهمند میشوند نه مزهی شیرین.
پس اگر گربهتان به شیرینی علاقه نشان میدهد، در واقع مجذوب بافت یا بوی آن شده نه طعم واقعی.
۴. سبیل گربهها ابزار جهتیابی دقیقاند
سبیل یا Whiskers (ویبرسا) نه فقط تزئینی بلکه بخش مهمی از سیستم حسی گربه هستند. آنها به کمک این تارهای حساس، جریان هوا و فاصلهی اجسام را تشخیص میدهند. هر سبیل با هزاران گیرنده عصبی به مغز متصل است و به گربه کمک میکند مسیر خود را در تاریکی یا فضاهای تنگ پیدا کند.
بنابراین بریدن سبیل گربه اشتباهی بزرگ است، چون حس جهتیابی و امنیتش را از بین میبرد.
۵. آنها در خواب هم نیمهبیدارند
گربهها روزانه حدود ۱۳ تا ۱۶ ساعت میخوابند، ولی بخش زیادی از خوابشان در حالت نیمههوشیاری است. در این حالت مغز آنها آمادهی واکنش سریع است؛ کوچکترین صدا باعث باز شدن چشم یا تکان گوش میشود. این ویژگی غریزی از اجداد شکارچیشان باقی مانده تا در برابر خطرها آماده باشند.
۶. این موجودات از حرکات کوچک بدن صاحبشان احساسات را درک میکنند
تحقیقات نشان داده گربهها میتوانند چهره، لحن و حالت بدن صاحب خود را رمزگشایی کنند. وقتی ناراحت هستید یا عصبی، لحن صدایتان تغییر میکند و حرکاتتان کند یا تند میشوند؛ گربهها این تغییرات ظریف را سریعتر از سگها درک میکنند و معمولاً آرامتر رفتار میکنند یا نزدیک نمیشوند.
۷. گربهها قلمروطلباند و بوی بدنشان نشانه مالکیت است
گربه با مالیدن بدن، صورت یا دم به اشیاء یا انسان، بوی مخصوص خود را منتقل میکند. این بو از غدد گونه و پیشانی ترشح میشود. این رفتار در میان گربههای خانگی هم رایج است و نشانه مالکیت و صمیمیت محسوب میشود. بنابراین اگر گربه صورتش را به شما مالید، یعنی شما را جزئی از قلمرو یا خانوادهاش میداند.
- بیشتر بخوانید: نشانه های علاقه گربه به صاحبش
۸. گربهها لحن میو میوی خود را برای تأثیرگذاری بهتر روی انسان تغییر میدهند
گربهها در طبیعت با هم بسیار کم میو میکنند. بیشتر ارتباطاتشان از طریق زبان بدن و بو انجام میشود. صدای میو مخصوص ارتباط با انسان است؛ هر گربه نوع و لحن مخصوص به صاحب خودش دارد. به نوعی، هر گربه سیستم “ارتباط شخصی با انسان” را طی زمان ابداع میکند.
۹. حس بویایی این حیوان دهها برابر قویتر از انسان است
تعداد گیرندههای بویایی در بینی گربه حدود ۵۰ تا ۸۰ میلیون است؛ یعنی دهها برابر انسان. علاوه بر این، ساختار خاصی به نام Vomeronasal organ در سقف دهان دارند که بوهای فرومونی (ارتباط شیمیایی میان جانوران) را تشخیص میدهد. این سیستم باعث میشود گربهها احساسات دیگر گربهها یا حتی انسانها را از طریق بو شناسایی کنند. بوی جدید یا تند میتواند واکنش دفاعی یا کنجکاوی شدید در گربه ایجاد کند.
۱۰. گربهها اولین بار در قبرس اهلی شدند
اولین نشانههای اهلی شدن گربهها به حدود ۹۵۰۰ سال پیش در قبرس برمیگردد؛ جایی که استخوان انسان و گربه کنار هم پیدا شد. در مصر باستان، گربهها مقدس و نماد الهه باستت بودند. حتی مرگ گربه گاه با مراسم مذهبی همراه بود. در قرون وسطی نیز گربهها نقش کنترلکنندهی جوندگان را داشتند و به سلامت انسانها کمک کردند.
نکته پایانی: شخصیت گربهها پیچیدهتر از آن چیزی است که میبینیم
آنها موجوداتی ظریف، مستقل و عاطفیاند. ممکن است سرد به نظر برسند، اما در عمق رفتارشان میزان زیادی هوش، وابستگی عاطفی و درک محیط وجود دارد. شناخت بهترشان، رابطهی بین انسان و حیوان را به سطحی عمیقتر میبرد.
سوالات متداول
۴. چرا گربه وارد جعبه میشود؟
