اگر توی حیاط، پارکینگ یا کوچه با گربهی خیابانیای روبهرو شدید که در حال زایمان است، احتمالاً اولین حسی که دارید ترکیبی از دلسوزی و سردرگمی است؛ نمیدانید باید دخالت کنید یا نه، و اگر باید کمک کنید، دقیقاً چه کاری از دستتان برمیآید. زایمان گربهی خیابانی معمولاً به کمک زیادی نیاز ندارد و طبیعت خودش کار را پیش میبرد؛ اما دانستن چند نکتهی درست میتواند هم به مادر و بچهگربهها کمک کند، هم از اشتباهات رایج و گاهی خطرناکی که مردم در این شرایط مرتکب میشوند جلوگیری کند.
اولین و مهمترین قانون؛ فاصله بگیرید و دخالت نکنید
چگونه بفهمیم زایمان بهخوبی پیش میرود؟
زایمان طبیعی گربه معمولاً بین دو تا شش ساعت طول میکشد، اما در برخی موارد ممکن است تا ۲۴ ساعت هم ادامه پیدا کند. علائم طبیعی این فرآیند شامل انقباضات منظم شکمی، لیسیدن مداوم ناحیهی تولد توسط مادر، و تولد بچهگربهها با فاصلهی چند دقیقه تا حدود یک ساعت از یکدیگر است. مادر معمولاً بلافاصله بعد از تولد هر بچهگربه، کیسهی جنینی را پاره میکند، بند ناف را میجود و نوزاد را تمیز میکند؛ این یک رفتار کاملاً غریزی و طبیعی است.
چه زمانی باید نگران شویم و دخالت کنیم؟
در موارد زیر، ممکن است گربه به کمک واقعی نیاز داشته باشد:
- بیش از یک تا دو ساعت از آخرین بچهگربه گذشته و مادر نشانههای آشکار درد یا انقباضات شدید و بینتیجه دارد.
- خونریزی شدید و غیرعادی، بهجای ترشحات طبیعی و محدود.
- یک بچهگربه نیمهبیرونآمده و گیر کرده و مادر قادر به تکمیل زایمان آن نیست.
- مادر پس از زایمان بهشدت بیحال، ضعیف یا بیتوجه به بچهگربهها به نظر میرسد.
چطور بدون مزاحمت به گربهی خیابانی کمک کنیم؟
اگر میخواهید کمکی هم بکنید که مزاحم فرآیند طبیعی نشود، این اقدامات ساده کافی است:
- اگر گربه هنوز مکان امنی برای زایمان پیدا نکرده، یک جعبهی مقوایی با حولهی نرم در گوشهای آرام، گرم و دور از رفتوآمد قرار دهید.
- آب و غذا را کمی دورتر از محل بگذارید، نه دقیقاً کنار او؛ چون حضور نزدیک شما ممکن است باعث استرس شود.
- سایر حیوانات، بهخصوص گربههای نر بالغ که ممکن است به بچهگربهها آسیب برسانند، و همچنین سگها را از محل دور نگه دارید.
- تا حد امکان از دستزدن به بچهگربههای تازهمتولد خودداری کنید، مگر اینکه مادر آنها را رها کرده باشد.
بعد از زایمان چه اتفاقی میافتد؟
بعد از پایان زایمان، مادر بیشتر وقتش را صرف تمیزکردن و شیردادن به بچهگربهها میکند و نیاز به آرامش کامل دارد. بهتر است حداقل تا یک تا دو هفتهی اول، محل را کمتر سرک بکشید و رفتوآمد را به حداقل برسانید. برای اطلاعات کاملتر دربارهی کل دورهی بارداری، از تشخیص تا مراقبتهای پس از زایمان، میتوانید مقالهی راهنمای جامع بارداری گربهها را هم مطالعه کنید.
یک مرور سریع؛ زایمان گربهی خیابانی در یک نگاه
سؤالات متداول
اگر مادر مکان امن و آرامی پیدا کرده، بهتر است او را جابهجا نکنید؛ جابهجایی ناگهانی میتواند باعث استرس شدید یا حتی رهاکردن بچهگربهها توسط مادر شود. تنها در صورتی که محل کاملاً ناامن یا در معرض خطر باشد، جابهجایی با احتیاط زیاد توجیه دارد.
گاهی گربههای مادر بهطور غریزی بچهگربهی ضعیفتر یا دارای مشکل سلامتی را کنار میگذارند. اگر این اتفاق افتاد و بچهگربه هنوز زنده است، بهترین کار مشورت فوری با دامپزشک است.
برخلاف تصور رایج، گربهها میتوانند حتی طی یک تا دو هفته بعد از زایمان و در حین شیردهی، دوباره وارد دورهی فحلی و باردار شوند؛ به همین دلیل عقیمسازی، مؤثرترین راه پیشگیری از این چرخه است.
سخن پایانی
مواجهه با یک گربهی خیابانی در حال زایمان میتواند استرسزا باشد، اما بهترین کمکی که میتوانید ارائه دهید، معمولاً همان فاصلهگرفتن، فراهمکردن یک محیط امن و آرام، و دخالتنکردن در فرآیند طبیعی است. تنها در موارد مشخصی از عارضه، مانند فاصلهی طولانی بین تولدها یا خونریزی شدید، نیاز به کمک فوری دامپزشکی پیدا میشود. اگر با چنین شرایطی روبهرو شدید و مطمئن نیستید چه کاری باید انجام دهید، میتوانید با بخش داخلی دامهای کوچک بیمارستان دامپزشکی مرکزی تماس بگیرید.
