مراقبت از نوزاد گربه، مخصوصاً وقتی مادر کنار او نیست یا شیر کافی ندارد، یکی از حساسترین بخشهای نگهداری از حیوانات خانگی است. بچه گربه تازهمتولدشده بسیار آسیبپذیر است؛ نه میتواند دمای بدنش را بهخوبی تنظیم کند، نه خودش غذا بخورد، نه بدون کمک دفع داشته باشد. به همین دلیل چند روز و چند هفته اول زندگی او، به دقت، آرامش و برنامه منظم نیاز دارد.
اگر مادر گربه حضور دارد و به بچهها شیر میدهد، معمولاً بهترین کار این است که تا حد امکان مزاحم روند طبیعی مراقبت مادر نشوید و فقط محیط را امن، گرم و آرام نگه دارید. اما اگر نوزاد گربه یتیم است، مادر او را پس زده، شیر نمیخورد یا ضعیف به نظر میرسد، باید خیلی سریع با دامپزشک مشورت کنید؛ چون نوزادان گربه در برابر سرما، افت قند، کمآبی و عفونتها بسیار حساساند.
در ادامه ۱۰ نکته مهم برای نگهداری از نوزاد گربه را میخوانید.
۱. اول از همه گربه را گرم نگه دارید
مهمترین اصل در روزهای اول نگهداری از بچه گربه تازه متولد شده، حفظ گرمای بدن است. نوزاد گربه نمیتواند مثل گربه بالغ دمای بدنش را تنظیم کند و برای گرم ماندن به مادر، خواهر و برادرها یا منبع گرمایی امن نیاز دارد.
محیط نگهداری نوزادان در روزهای اول گرم باشد و بهتدریج با بالا رفتن سن، دمای محیط کاهش پیدا کند. برای روزهای اول دمای حدود ۳۲ تا ۳۴ درجه سانتیگراد برای جعبه نوزادان مناسب است.
برای ایجاد گرما میتوانید از کیسه آب گرم پیچیدهشده در حوله یا پد گرمایی مخصوص حیوانات استفاده کنید، اما هرگز نوزاد را مستقیم روی منبع گرما نگذارید. همیشه بخشی از جعبه را بدون گرما نگه دارید تا اگر بچه گربه گرمش شد، بتواند جابهجا شود.
۲. به نوزاد غذای سرد ندهید
اگر بچه گربه سرد، بیحال یا شل است، قبل از غذا دادن باید آرامآرام گرم شود. غذای سرد دادن به نوزاد میتواند خطرناک باشد، چون بدن او توان هضم مناسب ندارد و احتمال برگشت شیر یا ورود شیر به راه تنفسی بیشتر میشود. بچه گربههای دچار افت دما خوب غذا نمیخورند و قبل از تغذیه باید گرم شوند.
گرم کردن باید تدریجی باشد، نه ناگهانی. استفاده از حرارت مستقیم، سشوار داغ یا آب خیلی گرم میتواند باعث آسیب شود. اگر بچه گربه بعد از گرم کردن هوشیار نشد یا خیلی بیحال بود، باید فوری توسط دامپزشک بررسی شود.
۳. فقط از شیر خشک مخصوص بچه گربه استفاده کنید
نوزاد گربه نباید شیر گاو، شیر انسان، شیر خشک نوزاد انسان یا غذاهای خانگی بخورد. بهترین جایگزین شیر مادر، شیر خشک مخصوص بچه گربه یا Kitten Milk Replacer است. این شیرها ترکیب مناسبتری برای نیازهای تغذیهای نوزاد گربه دارند.
شیر باید قبل از تغذیه گرم شود، اما داغ نباشد. دمای حدود ۳۸ درجه سانتیگراد را برای شیر جایگزین مناسب است. شیر خیلی سرد، خیلی داغ، تغذیه سریع یا مقدار بیش از حد میتواند باعث نفخ، اسهال، برگشت شیر یا ورود شیر به ریه شود.
- بیشتر بخوانید: به بچه گربه چه غذایی بدهیم؟
۴. هنگام شیر دادن، بدن بچه گربه را درست نگه دارید
بچه گربه را مثل نوزاد انسان به پشت نخوابانید. بهترین حالت این است که روی شکم قرار بگیرد؛ یعنی همان وضعیتی که هنگام شیر خوردن از مادر دارد. بطری باید زاویه مناسبی داشته باشد و جریان شیر خیلی تند نباشد.
اگر شیر از بینی بیرون زد، بچه گربه سرفه کرد، بیقرار شد یا صدای تنفسش تغییر کرد، تغذیه را قطع کنید و با دامپزشک تماس بگیرید. ورود شیر به راه تنفسی میتواند مشکل جدی ایجاد کند.
مراقبت از نوزاد گربه به گرما، تغذیه درست، نظافت، پیگیری وزن و مراجعه بهموقع به دامپزشک نیاز دارد.
۵. برنامه تغذیه را با وزن و سن تنظیم کنید
تعداد دفعات و مقدار شیر به سن، وزن، وضعیت بدنی و نظر دامپزشک بستگی دارد. نوزادان خیلی کوچک به وعدههای کمحجم و مکرر نیاز دارند. بهتر است از روی دستور شیر خشک، وزن روزانه و توصیه دامپزشک برنامه تغذیه را تنظیم کنید.
وزنکشی روزانه در هفتههای اول بسیار مهم است. اگر بچه گربه وزن اضافه نمیکند، وزن کم میکند، شیر نمیخورد یا بعد از غذا بیحال میشود، نباید منتظر ماند. این علائم میتوانند نشانه مشکل تغذیهای، افت دما، کمآبی یا بیماری باشند.
۶. بعد از هر وعده، برای دفع کمکش کنید
در مورد آموزش دستشویی به بچه گربه باید بدانید که نوزاد گربه در هفتههای اول معمولاً بدون کمک مادر نمیتواند ادرار و مدفوع کند. اگر مادر حضور ندارد، شما باید بعد از هر وعده با یک پنبه، دستمال نرم یا گاز مرطوب و گرم، ناحیه تناسلی و مقعد را بهآرامی تحریک کنید تا ادرار و در صورت نیاز مدفوع انجام شود.
این کار باید بسیار ملایم باشد. فشار زیاد یا کشیدن پوست میتواند باعث التهاب شود. اگر شکم بچه گربه سفت و متورم است، دفع ندارد، مدفوع آبکی دارد یا هنگام دفع درد نشان میدهد، بهتر است با دامپزشک مشورت کنید.
۷. جای خواب امن، خشک و آرام آماده کنید
جای نگهداری نوزاد گربه باید تمیز، گرم، خشک و بدون رفتوآمد زیاد باشد. یک جعبه با دیواره مناسب، زیرانداز نرم و قابل شستوشو و منبع گرمایی ایمن میتواند گزینه خوبی باشد. جعبه نباید در مسیر باد کولر، کنار پنجره سرد، زیر نور مستقیم شدید یا نزدیک حیوانات دیگر قرار بگیرد.
اگر در خانه کودک، سگ یا گربه دیگر دارید، تماس مستقیم را کنترل کنید. نوزاد گربه سیستم ایمنی کاملی ندارد و محیط شلوغ، صداهای زیاد یا جابهجایی مکرر میتواند باعث استرس و ضعف شود.
۸. نظافت را جدی بگیرید، اما حمام نکنید
نوزاد گربه به حمام معمولی نیاز ندارد و خیس کردن بدن او میتواند باعث افت دما شود. اگر بدنش کثیف شد، با دستمال گرم و مرطوب بهآرامی تمیزش کنید و بلافاصله با حوله نرم خشک کنید. زیراندازها را مرتب عوض کنید تا رطوبت و آلودگی باعث تحریک پوست یا عفونت نشود.
بطری، سرشیشه و وسایل تغذیه باید بعد از هر بار استفاده تمیز شوند. شیر مانده، بطری آلوده یا محیط کثیف میتواند برای نوزاد گربه مشکلساز شود.
۹. علائم خطر را بشناسید
در نگهداری از نوزاد گربه، تأخیر در مراجعه به دامپزشک میتواند خطرناک باشد. علائمی مثل بیحالی، گریه مداوم، سرد بودن بدن، شیر نخوردن، نفسنفس زدن، خروج شیر از بینی، اسهال شدید، شکم متورم، کاهش وزن، کمآبی، رنگ پریدگی لثهها یا بیحرکتی باید جدی گرفته شوند.
راهنماهای دامپزشکی تأکید میکنند که نوزادان سگ و گربه در روزهای اول زندگی به مراقبت دقیق از نظر گرما، تغذیه و ایمنی نیاز دارند و مشکلاتی مثل افت دما و تغذیه نامناسب میتوانند سریعاً وضعیت آنها را بدتر کنند.
۱۰. از حدود زمان مناسب، فرایند از شیر گرفتن را شروع کنید
بچه گربهها معمولاً در هفتههای اول فقط به شیر مادر یا شیر خشک مخصوص نیاز دارند. با بزرگتر شدن، کمکم میتوان غذای نرم مخصوص بچه گربه را وارد برنامه کرد. این مرحله باید تدریجی باشد و نباید ناگهان شیر را قطع کرد. منابع مراقبت از بچه گربهها معمولاً شروع تدریجی غذاهای نرم را در چند هفتگی و با توجه به رشد و آمادگی بچه گربه مطرح میکنند.
در این مرحله میتوانید غذای مخصوص بچه گربه را با مقدار کمی شیر خشک مخصوص مخلوط کنید تا بافت نرمتری پیدا کند. اگر بچه گربه غذا را نمیپذیرد، اسهال میگیرد یا وزنگیریاش کم میشود، برنامه غذایی باید با نظر دامپزشک اصلاح شود.
چه زمانی حتماً به دامپزشک مراجعه کنیم؟
اگر نوزاد گربه مادر ندارد، خیلی کوچک است، وزن اضافه نمیکند یا علائم بیماری دارد، بهتر است از همان ابتدا توسط دامپزشک بررسی شود. همچنین برای برنامه واکسیناسیون، انگلزدایی، تغذیه، سن تقریبی و زمان مناسب غذای کمکی باید از دامپزشک راهنمایی بگیرید.
مراقبت خانگی مهم است، اما جای تشخیص حرفهای را نمیگیرد. مخصوصاً در مورد بچه گربههای یتیم، ضعیف یا تازه پیدا شده، یک معاینه زودهنگام میتواند از مشکلات جدی پیشگیری کند.
جمعبندی و نکات پایانی
نگهداری از نوزاد گربه یعنی توجه همزمان به گرما، تغذیه، دفع، وزنگیری، آرامش محیط و مراقبت پزشکی. بچه گربه تازهمتولدشده کوچک و ظریف است، اما اگر شرایط درست برایش فراهم شود، شانس رشد سالم بسیار بیشتر میشود.
مهمترین نکته در مراقبت از نوزاد گربه این است که عجله، تغذیه اشتباه و بیتوجهی به علائم خطر میتواند برای نوزاد گربه خطرناک باشد. اگر مطمئن نیستید دقیقاً باید چه مقدار شیر بدهید، چند بار در روز تغذیه کنید یا وضعیت بچه گربه طبیعی است یا نه، بهترین کار مشورت با دامپزشک است.
برای دریافت راهنمایی و یا ویزیت بچه گربه تازه متولدشده با پذیرش بیمارستان دامپزشکی مرکزی تماس بگیردی و یا به صورت حضوری به بخش داخلی مراجعه کنید. همکاران ما بهصورت ۲۴ساعته آماده ارائه خدمات درمانی هستند.
سوالات متداول
۲. آیا میتوان به بچه گربه شیر گاو داد؟
