سرفه کردن از مشکلات شایع در سگ هاست که میتواند نگرانیهایی را برای صاحبان آنها به همراه داشته باشد. سرفه سگ معمولاً جای نگرانی ندارد و ممکن است به دلایل سادهای مانند تحریک گلو یا آلرژی رخ دهد، اما در برخی موارد ممکن است نشانهای از بیماریهای جدیتری چون عفونتهای تنفسی، بیماریهای قلبی یا حتی سرطان باشد.
آگاهی از شایعترین علل سرفه کردن سگ ها میتواند به صاحبان سگها کمک کند تا بهموقع اقدامات درمانی لازم را انجام دهند و سلامت حیوان خانگی خود را حفظ کنند. در این مقاله از بیمارستان دامپزشکی مرکزی که به بررسی انواع، علل و راههای درمان سرفه در سگ میپردازیم.
سرفه سگ چگونه است؟
سرفه در سگ ها، موضوع چندان عجیب و غیرعادی نیست، اما گاهی این سرفهها میتواند دلایل نگرانگنندهای داشته باشد. سرفه سگ معمولاً بهصورت صدای خشک، خشن یا شبیه به عطسهای عمیق شنیده میشود که گاهی با صدای “هقهق” همراه است. سرفه کردن سگ ممکن است کوتاه و گاهبهگاه یا مداوم و شدید بوده و بسته به علتی که دارد، شرایط خاصی داشته باشد.
انواع سرفه سگ
چهار شکل اصلی سرفه که ممکن است از سگ خود بشنوید عبارتند از:
- سرفه عمیق و خشک: سرفه عمیق و خشک در سگها میتواند به آلرژی مرتبط باشد. در موارد جدیتر و مداوم، ممکن است نشانهای از برونشیت مزمن باشد.
- سرفه عمیق و بوقمانند: این نوع سرفه میتواند به مشکلی در سیستم تنفسی فوقانی و راه هوایی بالای سگ مربوط باشد.
- سرفه مرطوب و خلطی: این نوع سرفه اغلب نشانه وجود خلط در سیستم تنفسی سگ است. سرفههای مرطوب از تجمع رطوبت و باکتریها در ریهها و راههای هوایی تحتانی ناشی میشوند.
- سرفه با صدای زیر: اگر چیزی در گلوی سگ شما گیر کرده باشد، ممکن است صدایی شبیه به این سرفه ایجاد کند.
علت سرفه سگ ها
دلایل مختلفی برای سرفه سگ وجود دارد که در ادامه به آنها میپردازیم.
سرفه کنلی
سرفه کنلی (Kennel Cough)، شایعترین علت عفونی سرفه کردن در سگ ها است، بهویژه اگر سرفهای عمیق، خشک و شبیه به صدای بوق میشنوید. این بیماری بسیار مسری است و میتواند به ریهها منتقل شده و باعث ذاتالریه شود. ازاینرو اگر سگهای دیگری در خانه دارید، باید آنها را نیز معاینه کنید. از این بیماری میتوان با تزریق واکسن بوردتلا (Bordetella)، تا حد زیادی پیشگیری کرد.
برونشیت مزمن
برونشیت مزمن یک بیماری تنفسی است که با التهاب طولانیمدت راههای هوایی همراه است. سگهای مبتلا به برونشیت مزمن معمولاً سرفهای خشک و شدید دارند که با دویدن یا هیجان بدتر میشود و با گذشت زمان شدت مییابد.
- برای اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله برونشیت در سگ چیست را مطالعه کنید.
آلرژی
آلرژیها واکنشهای بیشحساسیت سیستم ایمنی به موادی در محیط هستند که به آنها آلرژن گفته میشود. وقتی سگ در معرض این مواد قرار میگیرد، سیستم ایمنی حساس میشود و ممکن است در مواجهههای بعدی بیش از حد واکنش نشان دهد.
سرفه کنلی سگ
آنفولانزای سگی (Canine Influenza)
سگها نیز میتوانند به آنفولانزا مبتلا شوند و به همین دلیل سرفه کنند. گرچه این بیماری بین سگها مسری است، اما بین انسانها و سگها قابلانتقال نیست. برای جلوگیری از این بیماری، برخی دامپزشکان تزریق واکسن آنفولانزا را تجویز میکنند.
عطسه معکوس
اگرچه عطسه معکوس در سگها به معنای سرفه نیست، اما بسیاری از افراد صدای آن را با سرفه اشتباه میگیرند. عطسه معکوس در سگها زمانی اتفاق میافتد که چیزی مجاری بینی یا گلو را تحریک کند. عطسههای معکوس گهگاهی معمولاً بیخطر هستند، اما اگر مکرر یا شدید شوند یا علائمی مثل ترشحات غیرعادی بینی، تورم صورت، یا عدم تقارن (مانند برآمدگی در چشمها یا سینوسها) مشاهده کردید، فوراً با دامپزشک مشورت کنید.
فشار خون ریوی
فشارخون ریوی به فشارخون بالا در ریههای سگ اشاره دارد که جریان خون و انتقال اکسیژن به ریهها را کاهش میدهد. فشارخون بالا در شریانهای ریوی باعث میشود سگ بهسختی اکسیژن کافی دریافت کند. این مشکل ممکن است ناشی از بیماری مزمن ریوی، بیماریهای قلبی یا شرایطی باشد که باعث ایجاد لختههای خونی در شریانهای ریوی (ترومبوآمبولی ریوی) میشوند.
بیماری کرم قلب
بیماری کرم قلب (Heartworm Disease)، یک بیماری جدی و کشنده در سگها است که توسط انگل دیروفیلاریا ایمیتیس ایجاد میشود و میتواند باعث سرفه سگ شود. کرمهای قلبی زمانی منتقل میشوند که پشهای سگ آلوده را نیش بزند، شکل لاروی انگل را بردارد و سپس سگ دیگری را نیش برند و لاروها را به او منتقل کند. لاروها به قلب و ریههای سگ تازهآلودهشده مهاجرت میکنند و در آنجا به کرمهای بالغ تبدیل میشوند. حضور آنها باعث التهابی میشود که میتواند منجر به سرفه و آسیبهای کشنده به قلب و ریهها شود.
گیرکردن جسم خارجی در گلو
گاهی اوقات سگها مواد یا اشیاء خارجی را استنشاق میکنند که در راههای هواییشان گیر میکند. واکنش طبیعی بدن این است که با سرفه سعی کند آن را خارج کند. اگر این تلاش ناموفق باشد، جسم باید توسط دامپزشک با استفاده از آندوسکوپ یا جراحی خارج شود.
فلج حنجره
فلج حنجره در سگها (Laryngeal Paralysis)، وضعیتی است که در آن عضلات و اعصاب کنترلکننده حنجره (لارنکس) بهدرستی کار نمیکنند و باعث اختلال در باز و بسته شدن حنجره میشوند. این مشکل باعث سرفه، تنفس پر سروصدا و تنگی نفس سگ میشود.
سرطان
سرفه میتواند یکی از اولین علائم ابتلا به سرطان ریه، سایر قسمتهای دستگاه تنفسی، قلب یا بافتهای اطراف باشد. درمان این بیماری معمولاً شامل جراحی، شیمیدرمانی، پرتودرمانی یا مراقبتهای تسکینی است.
التهاب مری
التهاب مری (ازوفاژیت)، وضعیتی است که در آن مری ملتهب میشود و مایع اسیدی معده از معده به سمت مری حرکت کرده و پوشش آن را تحریک میکند. این مشکل میتواند ناشی از ناراحتی گوارشی، برخی غذاها، بیهوشی طولانیمدت و مصرف برخی داروها، بهویژه داکسیسایکلین باشد.
تومور در حنجره و نای
تومور در حنجره و نای سگها یک مشکل جدی است که میتواند به شکل خوشخیم یا بدخیم (سرطانی) ظاهر بشود. تومورها یا تودههایی که در حنجره یا نای رشد میکنند نادر هستند، اما میتوانند توانایی تنفس، بلع، خوردن و نوشیدن را مختل کنند و منجر به سرفه کردن در سگ ها شوند.
استنشاق مواد تحریککننده داخل خانه
اسپریهای خانگی و مواد تحریککننده موجود در هوا میتوانند باعث سرفه سگ شوند. البته هر سگی که در معرض این مواد تحریککننده قرار گیرد سرفه نمیکند، اما سگهایی که بیماری تنفسی زمینهای مانند برونشیت دارند یا به محرک خاصی حساستر هستند، ممکن است بیشتر مستعد باشند.
پیچخوردگی لوب ریه
ریه سگ میتواند بچرخد و پیچ بخورد، وضعیتی که به آن پیچخوردگی لوب ریه گفته میشود. در این شرایط، ریه روی خودش میچرخد و راه هوایی را مسدود میکند و منجر به سرفه میشود. این مشکل در سگهایی که بیماری قلبی دارند، شایعتر است.
درمان سرفه سگ
درمان سرفه سگ باتوجهبه علت زمینهای آن، برخی از درمانهای زیر را شامل میشود:
- آنتیبیوتیکها (برای عفونتهای باکتریایی)
- داروهای ضد انگل (برای عفونتهای انگلی)
- استروئیدها (برای علل التهابی)
- برونکودیلاتورها، از جمله استنشاقکنندهها (برای علل التهابی)
- داروهای قلبی (برای بیماریهای قلبی)
- آندوسکوپی یا جراحی (برای اجسام خارجی یا تودهها)
- داروهای سرکوبکننده سرفه
- دستگاههای مرطوبکننده یا نبولایزر
- مایعات خوراکی یا وریدی
- مکملهای تقویتکننده سیستم ایمنی
به یاد داشته باشید، هرگز به سگ خود شربت سرفه یا داروهای بدون نسخه انسانی ندهید. فقط از داروهایی استفاده کنید که دامپزشک برای سگ شما تجویز کرده است.
درمان خانگی سرفه در سگ
در مواردی که سرفه خفیف است و بیماری جدی تشخیص داده نشده، میتوان از درمان خانگی سرفه سگ استفاده کرد:
- استفاده از عسل
- بخور یا مرطوب نگه داشتن محیط
- استراحت کافی در محیطی آرام و گرم
- تامین مایعات کافی
- غذای نرم و مرطوب
- دوری از عوامل تحریک کننده (سیگار یا مواد شیمیایی)
اگر سرفه سگ شما بدتر شد یا ادامه پیدا کرد، این درمانها نمیتوانند موثر باشند و لازم است فوراً به دامپزشک مراجعه کنید.
جمع بندی
سرفه در سگ ها معمولاً جای نگرانی ندارد. بااینحال، وقتی سرفه سگ به مشکلی مداوم یا مکرر تبدیل شود، میتواند نشانهای از یک بیماری زمینهای باشد. اگر سگ شما دچار سرفه مداوم شده است یا به روش خاصی سرفه میکند، لازم است حتماً با دامپزشک صحبت کنید تا احتمال وجود مشکل جدیتر رد شود. برای درمان سرفه سگ خود، به بیمارستان دامپزشکی مرکزی مراجعه کنید. این بیمارستان با کادری مجرب، آماده ارائه خدمات درمانی است.
سؤالات متداول
چه زمانی باید برای سرفه سگ به دامپزشک مراجعه کنم؟
اگر سرفه مداوم، شدید و همراه با علائمی مانند بیحالی، تب، بیاشتهایی، مشکل در تنفس و ترشحات غیرعادی از بینی باشد، باید فوراً به دامپزشک مراجعه کنید.
آیا سرفه سگ مسری است؟
بله. برخی از دلایل سرفه در سگ ها، مانند “سرفه کنلی” مسری هستند و میتوانند از سگی به سگ دیگر منتقل شوند.
سرفه سگ همراه با استفراغ چه معنی میدهد؟
سرفه همراه با استفراغ میتواند نشانه مشکلات گوارشی یا حتی وجود جسم خارجی در مری باشد.
منابع:
