کنل کاف (Kennel Cough) یکی از شایعترین بیماریهای تنفسی در سگهاست که بهویژه در مکانهایی که سگها تماس نزدیک با یکدیگر دارند (مثل پانسیونها و پناهگاهها) بهسرعت گسترش مییابد. این بیماری معمولاً خفیف است و خودبهخود بهبود پیدا میکند، اما در تولهسگها، سگهای مسن یا حیوانات دارای ضعف ایمنی میتواند خطرناک و حتی منجر به ذاتالریه شود.
در این مقاله، دربارهی علائم کنل کاف در سگ، روش انتقال، تشخیص، درمان، پیشگیری و واکسیناسیون صحبت میکنیم.
آشنایی مختصر با بیماری کنل کاف سگ
کنل کاف نوعی برونشیت عفونی در سگهاست که معمولاً بر اثر ترکیب ویروسها و باکتریها ایجاد میشود. مهمترین عامل باکتریایی آن Bordetella bronchiseptica و عوامل ویروسی شامل Canine Parainfluenza، Adenovirus type 2 و Canine Influenza Virus هستند.
این عفونت باعث تحریک نای و مجاری تنفسی میشود و در نتیجه سگ دچار سرفههای خشک، خشن و مکرر میگردد.
صدای کنل کاف در سگ چگونه است؟
مشخصترین علامت کنل کاف، سرفهای خشک و بلند است که اغلب شبیه حالتی است که سگ چیزی در گلویش گیر کرده باشد. این سرفه ممکن است:
- خشک و خشن باشد،
- یا با بلع خلط، حالت تهوع یا استفراغ خفیف همراه شود.
باید توجه داشت که صدای کنل کاف با پدیدهای به نام عطسه معکوس اشتباه گرفته نشود، چون آن حالت در اثر تحریک گلو و معمولاً بیخطر است.
علائم بیماری کنل کاف در سگ ها
در بیشتر موارد، بهجز سرفه سگ علامت جدی دیگری ندارد و از نظر اشتها و انرژی طبیعی است. با این حال، ممکن است علائم زیر نیز دیده شوند:
- ترشحات بینی یا چشم
- عطسههای گاهبهگاه
- بیحالی خفیف
- در موارد شدید، تب یا بیاشتهایی
آیا این بیماری خطرناک است؟
در اغلب موارد خیر. کنل کاف معمولاً خفیف و خودبهخود بهبودیابنده است و طی ۲ تا ۳ هفته برطرف میشود. اما در تولهسگها، سگهای سالمند یا حیوانات دارای بیماریهای قلبی و ریوی، خطر پیشرفت بیماری و بروز ذاتالریه وجود دارد.
راه های انتقال کنل کاف
کنل کاف یک بیماری بسیار واگیردار و هوابرد است. عفونت میتواند از طریق:
- ذرات معلق تنفسی هنگام سرفه یا عطسه،
- ظروف آب و غذا، اسباببازیها یا قلادههای مشترک،
منتقل شود.
عوامل مستعدکننده شامل:
- ازدحام زیاد در مکانهای بسته،
- تهویه ضعیف،
- استرس زیاد،
- و دود سیگار (ضرر دود سیگار برای حیوانات خانگی) یا گرد و غبار هستند.
دوره نهفتگی بیماری بین ۲ تا ۱۴ روز است و برخی سگها ممکن است تا چند ماه ناقل بیماری باقی بمانند.
انتقال به گربه ها و انسان
گربهها هم میتوانند به Bordetella bronchiseptica آلوده شوند، اما این مورد نادر است.
در انسانها، باکتری Bordetella bronchiseptica بهندرت باعث عفونت میشود. تنها افرادی که سیستم ایمنی ضعیف دارند (مثل بیماران پیوندی، HIV مثبت، یا تحت درمانهای سرکوب ایمنی) ممکن است علائم خفیف تنفسی پیدا کنند.
افراد سالم تقریباً در برابر این باکتری مقاوماند و خطر ابتلا بسیار پایین است. در صورت ابتلا، علائم مشابه سرماخوردگی یا سرفهی خفیف خواهد بود.
تشخیص بیماری در سگ
هیچ آزمایش واحدی برای تشخیص کنل کاف وجود ندارد. دامپزشک معمولاً با توجه به علائم بالینی و سابقهی تماس با سایر سگها بیماری را تشخیص میدهد.
در موارد پیچیدهتر، ممکن است:
- از ترشحات بینی یا گلو نمونه گرفته شود،
- یا رادیوگرافی قفسه سینه برای بررسی عفونت ریوی انجام گردد.
درمان کنل کاف
در اغلب موارد، کنل کاف بدون درمان خاصی بهبود پیدا میکند. برای کمک به بهبودی:
- از هارنس بهجای قلادهی گردنی استفاده شود،
- محیط خانه دارای تهویهی خوب باشد،
- استراحت کافی فراهم شود.
در صورت نیاز، دامپزشک ممکن است:
- آنتیبیوتیکها (برای از بین بردن Bordetella)،
- ضدسرفهها و
- داروهای ضدالتهاب
تجویز کند تا علائم کاهش یابد.
واکسیناسیون در برابر کنل کاف
واکسیناسیون بهترین روش برای پیشگیری از کنل کاف است.
واکسن Bordetella bronchiseptica به دو روش استفاده میشود:
- قطره بینی (Nasal Vaccine)
- یا تزریق زیرجلدی (Injection)
این واکسن از ۳ هفتگی قابل تزریق است، حدود ۴ روز بعد از تزریق ایمنی ایجاد میکند و تا ۱۲ ماه دوام دارد. اگرچه ایمنی کامل تضمین نمیشود، اما شدت علائم را بهطور قابلتوجهی کاهش میدهد. بیشتر پانسیونها و پناهگاهها فقط سگهای واکسینهشده را میپذیرند.
نتیجه گیری
کنل کاف در سگ ها یکی از شایعترین بیماریهای دستگاه تنفسی است که معمولاً خفیف و خودمحدودشونده است. با این حال، تشخیص سریع، رعایت بهداشت محیط، تهویه مناسب و واکسیناسیون منظم میتوانند از گسترش بیماری جلوگیری کنند. در موارد شدید یا طولانی، درمان دارویی و مشاوره با دامپزشک ضروری است.
برای مشاوره با دامپزشکان بیمارستان دامپزشکی شبانه روزی در تهران با همکاران ما در بیمارستان مرکزی تماس بگیرید.
سوالات متداول
۱. کنل کاف در سگ ها چیست؟
کنل کاف نوعی عفونت تنفسی است که باعث سرفههای خشک، خشن و مکرر میشود. این بیماری توسط ویروسها و باکتریها، بهویژه Bordetella bronchiseptica ایجاد میشود.
۲. علائم کنل کاف در سگها چیست؟
شایعترین علائم شامل سرفه خشک و شدید، ترشحات بینی، عطسه، بیحالی خفیف و در موارد شدید تب یا ذاتالریه است.
۳. آیا کنل کاف خطرناک است؟
در بیشتر موارد خیر، اما در تولهسگها یا حیوانات ضعیف ممکن است خطرناک باشد و نیاز به درمان فوری داشته باشد.
۴. کنل کاف چگونه منتقل میشود؟
از طریق هوا، تماس مستقیم با سگ آلوده، یا وسایل مشترک مثل ظرف غذا و اسباببازی منتقل میشود.
۵. درمان کنل کاف چگونه است؟
بیشتر سگها بدون درمان خاصی بهبود مییابند، اما در موارد شدید، دامپزشک ممکن است آنتیبیوتیک و داروهای ضدسرفه یا ضدالتهاب تجویز کند.
۶. واکسن کنل کاف برای سگها چگونه عمل میکند؟
واکسن Bordetella bronchiseptica از طریق قطره بینی یا تزریق انجام میشود، پس از ۴ روز ایمنی میدهد و حدود ۱۲ ماه محافظت ایجاد میکند.
۷. آیا کنل کاف به انسان هم منتقل میشود؟
در انسان در صورت ضعیف بودن سیستم ایمنی امکان انتقال هست اما این مورد خیلی نادر است. بهتر است پس از دست زدن به حیوان بیمار دستها را بشویید و کودکان و افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف را از محیطی که سگ بیمار زندگی میکند دور کنید.
۸. آیا کنل کاف گربه ها را هم درگیر میکند؟
احتمال سرایت به گربه خیلی کم است اما گربههایی که در پناهگاهها و یا پانسیونها هستند ممکن است مبتلا شوند.
منبع: bluecross
