کمپیلوباکتریوز سگ نوعی عفونت باکتریایی رودهای (آنتریت) است که توسط دو گونه باکتری به نامهای Campylobacter jejuni و Campylobacter upsaliensis ایجاد میشود. در این مقاله با علائم، درمان و تشخیص بیماری کمپیلوباکتریوز در سگ آشنا میشوید.
آشنایی با عفونت کمپیلوباکتریوز سگ
سگها معمولاً با خوردن مدفوع آلوده یا غذای آلوده (مانند گوشت خام یا آب آلوده) به کمپیلوباکتر آلوده میشوند.
این بیماری یکی از علل اصلی آنتریت باکتریایی در انسان است، هرچند کمپیلوباکتر در دستگاه گوارش بسیاری از حیوانات و پرندگان بهعنوان یک باکتری طبیعی و معمولی حضور دارد و مرغ و فرآوردههای گوشتی، منابع اصلی انتقال کمپیلوباکتر به انسان هستند.
انسانها معمولاً از طریق مصرف شیر خام آلوده، گوشت مرغ نیمپز یا غذایی که حین تهیه آلوده شده، به این عفونت مبتلا میشوند.
آیا سگ من ممکن است به کمپیلوباکتریوز مبتلا شود؟
پژوهشها نشان دادهاند که کمپیلوباکتر را میتوان هم در سگهای سالم و هم در سگهای بیمار پیدا کرد، که این موضوع نشان میدهد این باکتری لزومأ علت اصلی بیماری در سگها نیست.
با این حال، از آنجا که کمپیلوباکتریوز در سگها رخ میدهد و قابلیت انتقال به انسان (زئونوز) دارد، باید به عنوان یک منبع بالقوه بیماری در انسان در نظر گرفته شود.
رایجترین منبع آلودگی انسانها، گوشت و مرغ آلوده است؛ اما داشتن حیوان خانگی، خطر ابتلا به کمپیلوباکتریوز را افزایش میدهد. اگر درباره این بیماری نگران هستید، با دامپزشکان بیمارستان دامپزشکی مرکزی مشورت کنید.
علائم بالینی عفونت کمپیلوباکتر در سگ های خانگی
در سگها، علائم رایج عبارتاند از:
- اسهال آبکی یا مخاطدار
- زور زدن هنگام دفع
- دلدرد یا کرامپ شکمی
- بیحالی
- تب
اسهال ممکن است تا یک هفته یا بیشتر ادامه یابد و حتی پس از بهبود ظاهری سگ، ناگهانی عود کند.
بسیاری از سگها علائم خاصی ندارند و این بیماری در آنها خودبهخود برطرف میشود و نیازی به درمان خاصی ندارد.
کمپیلوباکتریوز چگونه تشخیص داده میشود؟
این عفونت معمولاً با بررسی آزمایشگاهی نمونه مدفوع تشخیص داده میشود.
آزمایشهای میکروسکوپی یا PCR (بررسی DNA) میتوانند وجود باکتری را نشان دهند، اما برای تشخیص قطعی، معمولاً کشت مدفوع و آزمایش حساسیت به آنتیبیوتیکها لازم است.
زیرا سگهای سالم نیز ممکن است حامل کمپیلوباکتر باشند بدون اینکه علائمی داشته باشند.
این آزمایش در موارد مزمن، ماندگار یا شدید اسهال که به درمانهای معمول پاسخ ندادهاند انجام میشود.
درمان کمپیلوباکتریوز سگ چگونه است؟
دو باکتری عامل اصلی این بیماری، یعنی Campylobacter jejuni و Campylobacter upsaliensis در برابر بسیاری از آنتیبیوتیکها مقاوم هستند.
از آنجا که بسیاری از موارد خفیف و خودمحدودکننده هستند، نیازی به آنتیبیوتیک نیست. اما در مواردی که حیوان بسیار بیمار است یا احتمال انتقال به انسان وجود دارد، معمولاً از آنتیبیوتیکهایی مانند اریترومایسین یا تیلوزین استفاده میشود.
دامپزشک با توجه به نتایج کشت و حساسیت دارویی، آنتیبیوتیک مناسب را تجویز میکند. همچنین، بسته به شرایط سگ، ممکن است داروهای ضد تهوع یا ضد درد نیز تجویز شوند.
گرچه آنتیبیوتیکها ممکن است مدت زمان بیماری را کوتاه نکنند، اما میتوانند مقدار باکتری دفعشده در مدفوع را کاهش دهند و در نتیجه، خطر انتقال بیماری به دیگر حیوانات خانگی یا اعضای خانواده کاهش مییابد.
مراقبت های حمایتی چگونه باید باشد؟
علاوه بر درمان دارویی، هیدراته نگه داشتن سگ بسیار مهم است، زیرا اسهال میتواند باعث کاهش شدید آب و الکترولیتها شود.
ممکن است نیاز باشد:
- به غذای خشک، آب اضافه کنید
- از غذای کنسروی استفاده کنید
- در موارد شدید، سرمدرمانی وریدی انجام شود
استفاده از غذاهای قابلهضم در وعدههای کوچک و مکرر به هضم بهتر کمک میکند.
همچنین دامپزشک ممکن است پروبیوتیکها (باکتریهای مفید) را برای بازگرداندن تعادل طبیعی باکتریهای روده توصیه کند.
چگونه از گسترش کمپیلوباکتر در سگ ها جلوگیری کنیم؟
بهترین راه پیشگیری، رعایت بهداشت دقیق است:
- مدفوع سگ را مرتب از حیاط جمعآوری کنید
- محلهای آلوده را تمیز و ضدعفونی کنید
- ملحفهها و جای خواب سگ را مرتب بشویید
- پس از تماس با سگ آلوده، دستهای خود را بهخوبی با آب و صابون بشویید
همچنین، سگ آلوده به کمپیلوباکتر را از لیس زدن صورت افراد، بهویژه کودکان بازدارید. مؤثرترین پیشگیری، جلوگیری از خوردن گوشت خام، مدفوع یا لاشه حیوانات توسط سگ است.
خلاصه مطلب
کمپیلوباکتریوز یک عفونت باکتریایی رودهای است که عمدتاً توسط باکتریهای Campylobacter jejuni و Campylobacter upsaliensis ایجاد میشود. این بیماری میتواند هم سگها و هم انسانها را درگیر کند و از آنجا که قابلیت انتقال بین گونهای (زئونوز) دارد، اهمیت بهداشتی زیادی دارد. سگها معمولاً از طریق خوردن گوشت خام، آب آلوده یا مدفوع سایر حیوانات به این باکتری مبتلا میشوند.
علائم رایج در سگهای آلوده شامل اسهال آبکی یا خونی، زور زدن هنگام دفع، تب، بیحالی و درد شکمی است. با این حال، بسیاری از سگها ممکن است بدون علامت باقی بمانند و باکتری را بدون بروز علائم در بدن خود حمل کنند. عفونت معمولاً در موارد خفیف خودبهخود بهبود مییابد، اما در موارد شدید یا مزمن، ممکن است نیاز به درمان با آنتیبیوتیکهایی مانند اریترومایسین یا تیلوزین باشد.
تشخیص قطعی از طریق آزمایش مدفوع، کشت باکتری و بررسی حساسیت آنتیبیوتیکی انجام میشود. مراقبت حمایتی نیز شامل هیدراته نگه داشتن سگ، تغذیه با غذای قابلهضم، استفاده از پروبیوتیکها و در موارد ضروری سرمدرمانی است.
برای پیشگیری از این بیماری، رعایت بهداشت حیوان خانگی بسیار مهم است؛ از جمله جمعآوری منظم مدفوع، شستوشوی دستها پس از تماس با سگ، و جلوگیری از مصرف گوشت خام توسط حیوان. همچنین، باید سگ بیمار را از تماس نزدیک با افراد، بهویژه کودکان، دور نگه داشت. آگاهی از این بیماری و اقدامات پیشگیرانه، از انتقال آن به انسان و سایر حیوانات جلوگیری میکند.
سوالات متداول
چگونه سگ من ممکن است به کمپیلوباکتریوز مبتلا شود؟
با خوردن غذای خام، آب آلوده یا مدفوع حیوانات دیگر، باکتری کمپیلوباکتر وارد بدن سگ میشود.
آیا کمپیلوباکتریوز از سگ به انسان منتقل میشود؟
بله، این بیماری میتواند از سگ آلوده به انسان منتقل شود، بهویژه در صورت رعایت نکردن بهداشت.
علائم شایع کمپیلوباکتریوز در سگها چیست؟
اسهال آبکی یا خونی، دلدرد، تب و بیحالی از علائم اصلی هستند.
آیا همه سگهای آلوده نیاز به درمان با آنتیبیوتیک دارند؟
خیر، بسیاری از موارد خودبهخود بهبود مییابند؛ آنتیبیوتیک فقط در موارد شدید یا پرخطر استفاده میشود.
چگونه میتوان از گسترش این عفونت در خانه جلوگیری کرد؟
با جمعآوری مدفوع، ضدعفونی محیط، جلوگیری از تماس سگ با غذای خام و شستوشوی دستها.
منبع: vca
