سقوط گربه از ارتفاع؛ علائم، کمک های اولیه و اقدامات درمانی

سقوط گربه از ارتفاع پدیده‌ای است که به وفور اتفاق می‌افتد و علتش هم این است که گربه برآورد صحیحی از فاصله و ارتفاع ندارد. این اتفاق در هنگام فرار، حرکت در لبه‌های دیوار و تیغه‌ها و هنگام شکار پرنده رخ می‌دهد و شدتش بسته به میزان ارتفاع، توانایی کنترل حیوان و نحوه برخورد به زمین از کم تا زیاد متغیر است و حتی می‌تواند کشنده باشد و حیوان در لحظه سقوط در اثر شدت ضربه جان خود را از دست بدهد.

وقتی با سقوط گربه مواجه شدید اول از همه خونسردی خود را حفظ کنید و سپس گربه را با احتیاط بلند کنید و به نزدیک‌ترین مرکز درمانی انتقال دهید تا بلافاصله اقدامات درمانی لازم روی آن انجام شود.

علائمی که باید مراقب آن‌ها باشید چیست؟

اگر گربه خود را در حال سقوط دیدید، چند روز او را با دقت زیر نظر بگیرید. چون برخی از آسیب ها بلافاصله آشکار می‌شوند در حالی که برخی دیگر تا چند ساعت یا چند روز پس از زمین خوردن آشکار نمی‌شوند. حتی اگر حیوان خانگی خود را در حال سقوط ندیدید، در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر باید به سقوط شک کنید:

• بی میلی به ایستادن یا راه رفتن
• درد هنگام دراز کشیدن یا بلند شدن
• راه رفتن سفت
• لنگیدن
• مشکل در تنفس
• ناله کردن
• بی حالی
• کاهش اشتها یا مشکل در غذا خوردن

علائم هشدار بعد از افتادن گربه

بعد از سقوط، بعضی نشانه‌ها به مراجعه فوری نیاز دارند. حتی اگر این علائم خفیف باشند، نباید منتظر ماند تا خودبه‌خود بهتر شوند.

عوارض سقوط از ارتفاع گربه

1. شکستگی استخوان‌ها: شکستگی در اندام‌های حرکتی، به‌ویژه پاها، لگن و ستون فقرات، از جمله آسیب‌های رایج است. در برخی موارد، شکستگی فک و دندان‌ها نیز مشاهده می‌شود.

2. آسیب‌های داخلی: پارگی دیافراگم، خونریزی داخلی و آسیب به ارگان‌های داخلی مانند ریه‌ها، کبد و مثانه ممکن است رخ دهد. این آسیب‌ها می‌توانند منجر به مشکلات تنفسی و تهدیدی برای زندگی گربه شوند.

3. آسیب به سر و صورت: ضربه به سر، شکستگی جمجمه و آسیب به چشم‌ها از دیگر عوارض ممکن است.

4. آسیب به ستون فقرات و نخاع: شکستگی یا آسیب به مهره‌ها می‌تواند منجر به فلج جزئی یا کامل شود.

5. شوک و تروما: سقوط می‌تواند منجر به شوک و تروما در گربه شود که نیاز به مراقبت فوری دامپزشکی دارد.

اقدامات فوری پس از سقوط گربه از ارتفاع

اقدامات درمانی شامل بررسی علائم خونریزی داخلی گربه، کنترل بینی، ریه، عروق و شکم است. کارهای تشخیصی هم شامل گراف، آزمایش خون، سونوی فست برای تشخیص میزان مایعات شکمی و تشخیص ماهیت مایع، بررسی خونریزی اندام های حیاتی مثل ریه، طحال و کبد، پارگی دیافراگم، اختلال در تنفس و  زخم‌ ها و پارگی ‌های پوستی، بافتی و غیره است.

البته در صورتی که حیوان نیاز به جراحی داشته باشد اول وضعیتش پایدار می‌شود و بعد یکی دو روز جراحی روی او صورت می‌گیرد. بنابراین صدمات جدی ناشی از سقوط باید بلافاصله توسط دامپزشک ارزیابی و درمان شوند. اما کمک‌های اولیه‌ای هم وجود دارد که در خانه می‌توانید انجام بدهید که عبارت‌اند از:

۱. نظارت بر تنفس گربه

اگر گربه شما برای نفس کشیدن مشکل دارد، بلافاصله او را به نزدیکترین بیمارستان اورژانس ببرید. به یاد داشته باشید که گربه ها در حالت عادی از طریق بینی نفس می‌کشند، بنابراین نفس نفس زدن نشانه‌ای از ناراحتی تنفسی است.

حمل و نقل گربه هایی که مشکلات تنفسی دارند باید بسیار با احتیاط انجام شود، به خصوص اگر دنده ها شکسته باشند. گربه را به آرامی در یک حمل کننده حیوان خانگی قرار دهید (بالای کریر را بردارید و گربه خود را داخل آن قرار دهید). اگر وسیله حمل حیوان خانگی ندارید، از یک شی مسطح سفت و سخت استفاده کنید.

گربه‌هایی که دنده‌هایشان شکسته است باید خیلی بی حرکت بمانند تا از سوراخ شدن ریه جلوگیری شود، بنابراین اجازه ندهید که او تقلا کند. اگر ترجیح می‌دهد دراز بکشد یا بنشیند، اجازه دهید این کار را انجام دهد.

علائم پارگی دیافراگم در گربه شامل موارد زیر است:

• تنگی نفس
• صدای غیر طبیعی ریه
• عدم تحمل فعالیت بدنی
• کسل بودن
• غشای مخاطی رنگ‌پریده
• درد
• اختلالات عصبی یا عدم تعادل (برخی اوقات)

۲. رسیدگی به زخم های باز

پوشاندن زخمی که استخوان شکسته از آن بیرون زده است بسیار مهم است. عفونت استخوان می‌تواند به طور جدی روند بهبودی را با مشکل مواجه کند. زخم های سوراخ شده روی شکم نیز باید پوشانده شوند تا عفونت از آلاینده‌های بیرونی به حداقل برسد. با این حال، اگر روده سوراخ شود، عفونت می‌تواند از داخل شروع شود. دامپزشک شما این مشکل را ارزیابی خواهد کرد.

۳. کنترل خونریزی

اگر زخم خونریزی دارد، حوله را محکم دور محل آسیب دیده بپیچید و فشار ملایم اما محکمی وارد کنید. اگر حوله خیس شد، آن را بردارید، فقط یک حوله دیگر روی آن قرار دهید. اکثر خونریزی ها در عرض 5-10 دقیقه متوقف می‌شوند.

با این حال، برای گربه های مبتلا به اختلالات لخته شدن، ممکن است زمان بیشتری طول بکشد. اگر طحال یا کبد آسیب دیده باشد ممکن است خونریزی بیش از حد اتفاق بیفتد، بنابراین مراقبت فوری اورژانسی حیاتی است.

۴. چک کردن علائم ضربه مغزی گربه

مراقب علائم آسیب های مغزی در گربه باشید. وجود خون در چشم، بینی یا دهان به معنای آسیب احتمالی سر است.  گربه‌ها معمولا خونی را که در دهان جمع می‌شود می‌بلعند و خونی را که از بینی جاری می‌شود می‌لیسند، بنابراین نیازی به کنترل خونریزی نیست. فقط  برای درمان ضربه مغزی گربه را فورا به یک مرکز درمانی برسانید.

۵. بررسی آسیب های کمری

گربه ای که اصلا نمی‌تواند بلند شود ممکن است دچار آسیب دیدگی کمر شده باشد و باید تا حد امکان بی حرکت نگه داشته شود. گربه خود را به آرامی روی یک جسم سفت قرار دهید. او را با یک پتو بپوشانید و به اورژانس دامپزشکی مراجعه کنید.

۶. تحت نظر گرفتن گربه برای چند روز

گاهی اوقات، گربه ها پس از زمین خوردن در حالی که در اطراف راه می‌روند و بازی می‌کنند، عادی به نظر می‌رسند اما بعدا بی حال و ضعیف می‌شوند یا تنفسشان مشکل می‌شود، بنابراین مهم است که آنها را برای چند روز پس از زمین خوردن به دقت تحت نظر داشته باشید.

صدمات دیرهنگام شامل فروپاشی ریه ناشی از سوراخ شدن دنده های شکسته یا فتق هایی است که به صورت منافذ کوچک شروع  و بعداً پاره می‌شوند.

فتق دیافراگم زمانی رخ می‌دهد که پارگی در دیواره جداکننده قفسه سینه از شکم ایجاد شود. اگر اندام های شکمی (کبد، معده، روده) به داخل حفره قفسه سینه حرکت کنند، تنفس مختل می‌شود. فتق همچنین ممکن است در دیواره شکم ایجاد شود و روده، مثانه یا سایر اندام ها را دچار مشکل کند. این مشکلات تاخیری، موارد اضطراری هستند که نیاز به توجه فوری دارند.

توجه: سقوط از ارتفاع می‌تواند کشنده  باشد و از آنجا که میزان مرگ و میر در سه روز اول زیاد است حیوان باید در این مدت به دقت زیر نظر باشد.

۷. نظارت بر خوردن و دفع

شکستگی فک اغلب هنگام زمین خوردن گربه اتفاق می‌افتد. مراقب خوردن و نوشیدن گربه خود باشید. اگر غذا را می‌ریزد، هنگام جویدن داد می‌زند یا آب دهانش بیش از حد می‌ریزد، او را نزد دامپزشک ببرید.

اگر در عرض 48 ساعت اجابت مزاج طبیعی نداشت یا در عرض 24 ساعت ادرار نکرد، حتما از دامپزشک کمک بگیرید. گربه شما ممکن است مثانه‌اش پاره شده باشد، یا ممکن است مثانه به فتق شکمی برخورد کرده باشد. فقدان ادرار و مدفوع طبیعی می‌تواند نشانه‌ای جدی باشد.

چه کارهایی را بعد از سقوط گربه انجام ندهیم؟

بعد از سقوط، بعضی کارها می‌توانند وضعیت گربه را بدتر کنند.

• مهم‌ترین نکته این است که گربه آسیب‌دیده را مانند یک حیوان سالم جابه‌جا نکنید.
• گربه را مجبور به راه رفتن نکنید. اینکه حیوان بتواند چند قدم بردارد، به معنی سالم بودن او نیست. بعضی گربه‌ها با وجود شکستگی یا آسیب داخلی، به دلیل ترس و آدرنالین حرکت می‌کنند و بعد از چند ساعت علائم جدی‌تری نشان می‌دهند.
• بدن گربه را ماساژ ندهید و پا، گردن یا کمر او را برای بررسی حرکت ندهید. اگر شکستگی یا آسیب ستون فقرات وجود داشته باشد، این کار می‌تواند صدمه را شدیدتر کند.
• به گربه مسکن انسانی ندهید. داروهایی مانند استامینوفن، ایبوپروفن و بسیاری از داروهای رایج انسانی برای گربه‌ها خطرناک هستند و ممکن است باعث مسمومیت شدید شوند.
• زخم عمیق را دستکاری نکنید و اگر استخوان یا بافت داخلی دیده می‌شود، آن را به داخل بدن برنگردانید. فقط محل را با گاز یا پارچه تمیز بپوشانید و سریع به دامپزشک مراجعه کنید.
• اگر گربه مشکل تنفسی دارد، او را روی قفسه سینه فشار ندهید و در کریر کوچک و تنگ قرار ندهید. بهتر است در وضعیتی که راحت‌تر نفس می‌کشد، با کمترین حرکت به مرکز درمانی منتقل شود.

راه‌های پیشگیری از سقوط گربه از پنجره و بالکن

پیشگیری از سقوط، بسیار ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر از درمان آسیب‌های بعد از آن است. گربه‌ها حیواناتی کنجکاو هستند و ممکن است هنگام دیدن پرنده، حشره یا حرکت بیرون از پنجره، بدون توجه به خطر بپرند یا تعادل خود را از دست بدهند.

برای کاهش خطر، پنجره‌های بدون حفاظ را باز نگذارید. توری معمولی همیشه برای وزن و فشار گربه کافی نیست؛ بهتر است از توری مقاوم، حفاظ پنجره یا شبکه ایمن استفاده شود. بالکن و تراس هم باید با توری یا حفاظ مناسب ایمن‌سازی شوند.

وسایلی مثل صندلی، میز، قفسه یا گلدان را کنار پنجره‌های باز قرار ندهید؛ چون گربه می‌تواند از آن‌ها برای بالا رفتن استفاده کند. هنگام باز بودن در تراس یا پشت‌بام، گربه را تنها نگذارید.

در خانه‌هایی که چند طبقه دارند، پنجره‌های اتاق خواب، آشپزخانه و نشیمن باید بیشتر کنترل شوند. همچنین عقیم‌سازی می‌تواند میل به پرسه‌زنی، خروج از خانه و رفتارهای پرخطر مرتبط با جفت‌یابی را کمتر کند.

افتادن گربه در آب

در برخی موارد، گربه ممکن است پس از سقوط یا لغزش، داخل حوض، استخر، جوی آب یا محیط مرطوب بیفتد. بیشتر گربه‌ها به‌صورت غریزی تلاش می‌کنند شنا کنند، اما ترس، خیس شدن کامل بدن، سنگین شدن خز و کاهش دمای بدن می‌تواند برای آن‌ها خطرناک باشد.

در چنین شرایطی، گربه را با احتیاط از آب خارج کنید، بدن او را با حوله خشک کنید و در محیطی گرم و آرام قرار دهید. اگر گربه بی‌حال است، می‌لرزد، سرفه می‌کند، سخت نفس می‌کشد یا آب وارد دهان و بینی او شده، باید فوری توسط دامپزشک معاینه شود. افتادن در آب، به‌خصوص پس از سقوط از ارتفاع، ممکن است با ضربه، شوک یا مشکل تنفسی همراه باشد.

جمع‌بندی و نکات پایانی

اگرچه گربه‌ ها معمولاً روی پاهای خود فرود می‌آیند، اما هنوز هم می‌توانند هنگام افتادن آسیب ببینند. بنابراین مراقبان گربه باید از مشکلاتی که ممکن است در هنگام سقوط یک گربه به وجود بیاید آگاه باشند. رگ به رگ شدن، شکستگی استخوان، ضربه به سر و صدمات قفسه سینه یا شکم ممکن است در هنگام سقوط گربه ها ایجاد شود.

از آنجا که گربه ممکن است در اثر عوارض ناشی از سقوط جانش را از دست بدهد بنابراین  باید کارهای تشخیصی و درمانی را به یک  تیم دامپزشکی کارآزموده سپرد. بخش داخلی بیمارستان دامپزشکی مرکزی آماده است تا تمام اقدامات لازم برای نجات جان گربه را انجام و ریسک مرگ در اثر سقوط را تا حد زیادی کاهش دهد.

سوالات متداول