تهران، خیابان مقدس اردبیلی، خیابان محمودیه، کوچه تیر، پلاک ۳۶​ تلفن: ۲۲۰۱۹۳۵۷-۰۲۱
شکستگی بال پرنده؛ ...
شکستگی بال پرنده؛ ...

شکستگی بال پرنده؛ علائم، اقدامات اورژانسی و درمان

دیدن بال آویزان یا کج‌شده‌ی پرنده‌ی خانگی می‌تواند لحظه‌ای پراسترس باشد. در این مقاله یاد می‌گیرید شکستگی بال پرنده را از دررفتگی و آسیب سطحی تشخیص دهید، در دقایق اول چه کاری انجام دهید و چه زمانی باید فوراً نزد دامپزشک بروید.
بروزرسانی ۲۲, تیر ۱۴۰۵
فهرست مطالب
بروزرسانی ۲۲, تیر ۱۴۰۵
معاینه پرنده با بال آسیب‌دیده توسط دامپزشک
شکستگی بال پرنده یکی از رایج‌ترین آسیب‌های اورژانسی در پرندگان خانگی است. علائم هشداردهنده، اقدامات اولیه در خانه و روش درمان دامپزشکی را در این مقاله بخوانید.

یکی از ترسناک‌ترین لحظات برای هر صاحب پرنده‌ی خانگی، دیدن بالی است که به‌طور غیرعادی آویزان شده یا زاویه‌ی نامتقارن پیدا کرده. شکستگی بال پرنده یکی از شایع‌ترین آسیب‌های اورژانسی در پرندگان زینتی است و معمولاً بر اثر افتادن، گیر کردن در میله‌های قفس یا برخورد با در و پنجره اتفاق می‌افتد. در این مقاله با علائم هشداردهنده‌ی شکستگی بال پرنده، تفاوت آن با آسیب‌های سطحی‌تر، اقدامات درست در چند دقیقه‌ی اول و روش درمان دامپزشکی آشنا می‌شوید.

نکته‌ی مهم: شکستگی بال، برخلاف بسیاری از مشکلات دیگر پرندگان، یک وضعیت اورژانسی محسوب می‌شود. هرچه فاصله‌ی بین آسیب‌دیدگی تا مراجعه به دامپزشک کوتاه‌تر باشد، احتمال بازگشت کامل عملکرد پرواز بیشتر است.

برای تماس تلفنی با بیمارستان روی شماره کلیک کنید. بیمارستان دامپزشکی مرکزی تهران
تماس تلفنی

چرا شکستگی بال در پرندگان خانگی اتفاق می‌افتد؟

بال پرنده از استخوان‌های نازک و توخالی تشکیل شده که وزن پرواز را سبک می‌کند، اما همین ویژگی باعث می‌شود در برابر ضربه‌های ناگهانی آسیب‌پذیرتر از استخوان حیوانات دیگر باشد. رایج‌ترین دلایل شکستگی بال عبارت‌اند از:

  • افتادن از ارتفاع (مثلاً از روی شانه یا پرده) روی سطح سخت
  • گیر کردن بال میان میله‌های قفس هنگام تلاش برای خروج یا ترس ناگهانی
  • بسته شدن در یا کشوی خانه روی بال پرنده در حین پرواز آزاد
  • حمله یا گاز گرفتن توسط سگ یا گربه‌ی خانگی
  • برخورد شدید با شیشه‌ی پنجره یا آینه هنگام پرواز
  • ضعف استخوانی ناشی از کمبود کلسیم و ویتامین D3 در جیره‌ی غذایی، که حتی یک ضربه‌ی خفیف را هم به شکستگی تبدیل می‌کند
علائم شکستگی بال پرنده، اقدامات اورژانسی، درمان و پیشگیری
علائم شکستگی بال پرنده، اقدامات اورژانسی، درمان و پیشگیری

علائم شکستگی بال پرنده؛ از کجا بفهمیم؟

تشخیص قطعی شکستگی فقط با معاینه‌ی بالینی و تصویربرداری رادیوگرافی در دامپزشکی ممکن است، اما این نشانه‌ها به شما هشدار جدی می‌دهند:

  • یک بال به‌طور نامتقارن آویزان است یا از بدن فاصله‌ی غیرطبیعی دارد
  • پرنده اصلاً پرواز نمی‌کند یا تلاش برای پرواز با سقوط ناگهانی همراه است
  • هنگام لمس بال، پرنده جیغ می‌زند، نوک می‌زند یا شدیداً واکنش نشان می‌دهد
  • تورم، کبودی یا خونریزی در ناحیه‌ی بال دیده می‌شود
  • پرنده بال را کاملاً بی‌حرکت نگه می‌دارد و از آن استفاده نمی‌کند

تفاوت مهم: افتادن چند پر یا کمی کج‌شدن بال بعد از یک ترس ناگهانی همیشه به‌معنای شکستگی نیست و می‌تواند دررفتگی خفیف یا آسیب بافت نرم باشد؛ اما چون تشخیص این تفاوت با چشم غیرمسلح ممکن نیست، هر بار که بال پرنده حالت غیرطبیعی پیدا کرد، باید در همان روز نزد دامپزشک برده شود.

اقدامات اورژانسی در خانه؛ چه کاری انجام بدهیم و چه کاری نه

تا رسیدن به دامپزشک، هدف اصلی شما فقط جلوگیری از آسیب بیشتر است، نه درمان:

  • پرنده را با یک حوله‌ی نازک به‌آرامی و کوتاه‌مدت مهار کنید تا تلاش برای پرواز یا حرکت شدید نکند
  • او را در یک جعبه یا قفس کوچک و تاریک با فضای محدود قرار دهید تا امکان بال‌بال زدن نداشته باشد
  • محیط را گرم نگه دارید؛ پرندگان آسیب‌دیده به‌سرعت دچار افت دمای بدن می‌شوند
  • در سریع‌ترین زمان ممکن با بیمارستان دامپزشکی تماس بگیرید

و این کارها را انجام ندهید:

  • هرگز خودتان بال را نکشید، صاف نکنید یا آتل‌بندی نکنید؛ جابه‌جایی نادرست استخوان شکسته می‌تواند آسیب را به بافت نرم و عروق اطراف هم گسترش دهد
  • از پماد یا داروی ضددرد انسانی روی پرنده استفاده نکنید
  • اجازه ندهید پرنده تلاش کند پرواز یا فرار کند، حتی برای چند لحظه

روش‌های تشخیص و درمان شکستگی بال در دامپزشکی

دامپزشک ابتدا معاینه‌ی بالینی انجام می‌دهد و سپس با رادیوگرافی محل دقیق و شدت شکستگی را مشخص می‌کند. بسته به نوع آسیب:

  • شکستگی‌های ساده و بسته معمولاً با آتل‌بندی و بانداژ تخصصی درمان می‌شوند و نیازی به جراحی ندارند
  • شکستگی‌های پیچیده، چندتکه یا باز (که استخوان از پوست بیرون زده) اغلب به جراحی و پین‌گذاری نیاز دارند تا استخوان در وضعیت درست جوش بخورد

در مواردی که جراحی یا حتی آتل‌بندی دقیق لازم باشد، بیهوشی پرندگان نیازمند دقت و پروتکل‌های تخصصی متفاوت از سگ و گربه است، چون متابولیسم و ظرفیت ریوی پرندگان حساسیت بیشتری دارد. دوره‌ی جوش‌خوردن استخوان بال معمولاً بین سه تا شش هفته طول می‌کشد و در تمام این مدت پرنده باید تحت نظر باشد.

پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
ناخنش گرفتنی خیلی بالا گرفته داره خون میاد بند نمیشه چیکار کنم
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام من عروس هلندیم چند روزه بی حاله و‌فقط میخوابه به زور بهش غذا میدم تو این شرایط دامپزشکی هم نمیتونم برم‌خواستم ببینم چیکار کنم زودتر خوب شه چه ویتامینایی بدم بهش
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام من یه چند وقته سهره خریدم الان پف کرده تکون نمیخوره چیکار کنم
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
من یک عروس هلندی اسهال‌های استفراغ میکنه بی حاله و پاهایم زرد شده لطفا درمان یا داربی هست بگید
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام وقت بخیر من یدونه از مرغ عشق هام دیروز تخم گذاشته و امروز یه چیزه گوشتی مانند زده بیرون میشه لطفا سریعتر جواب بدین
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام مایه جوجه کفتر ۱۲روزه داریم اما مامانش غذا نمیدادبهش ضعیف وکوچولو مونده بهش گندم خیس نشده دادم اما هضم نمیشه و بیحال افتاده باید چیکار کنم؟
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
من یه عروس هلندی دارم از ۳ روز قبل خیلی بیحاله و پف داره و میخوابه دستشویی هم خیلی دیر به دیر و کم میکنه یا اصن نمیکنه روز اول عطسه مرطوب هم می‌کرد ولی خوب شد بقیه علائم هستش میشه بفرمایید مشکل چیه و باید چیکار کنم؟
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام وقت بخیر من یک هفته ای میشه که یک عروس هلندی خریدم و تا دیروزم خیلی سرحال بود و همش دوست داشت از قفس بیاد بیرون و امروز خیلی عطسه میکنه و بی حاله و همش می‌خوابه ولی در اشتهاش و رنگ مدفوعش تغییر چندانی ایجادنشده به نظر سرماخورده میخواستم بدونم چه چیزی باید بهش بدم بخوره حالش خوب بشه چون شرایطش ندارم الان ببرمش پیش دامپزشک
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام من عروس هلندی دارم و این چند مدت خودشو خیلی می خارونه و بعضی از پرهاشم ریخته بردم دامپزشک گفتن شپش داره ولی وقتی قطره رو میزنم خارشش بیشتر میشه آیا مشکلش همینه؟ یا حساسیت داره و اینکه مشکلی براش پیش نمیاد؟
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
سلام خسته نباشید یه بچه گربه ۶ ماهه تقریبا سرحال و عالی یک دفعه لب به غذا نزد آب نخورد دستشویی ن رفت امروز ۴ روز گذشته اسکلت شده همه چشم واینا عفونت کرده بوی عفونت میده دیگه صداش هم در نمیاد هیچی نمیخوره قبلا خیلی میخورد سر حال یک دفعه اینطوری شد
پاسخ پزشک
0:00 / 0:00
5/5 - (1 امتیاز)
سوال
دور لب سمت چپ گربه م که نژادش پرشین هست سیاه شده و خود گربه احساس ناراحتی میکنه فکر کردم غذا خورده و کثیف شده با شامپو و مسواک نرم شستم وای امروز که برگشت تو گوگل سرچ کردم که نوعی قارچ هست ممنون میشم روش درمانش راهنمایی کنید گربه م حدودا دوساله هست

مراقبت‌های دوران نقاهت و بازتوانی بال

بعد از آتل‌بندی یا جراحی، موفقیت درمان به همان اندازه به مراقبت‌های بعدی وابسته است:

  • پرنده باید در قفس یا محفظه‌ای کوچک‌تر از حد معمول و بدون امکان پرواز نگه داشته شود
  • رادیوگرافی کنترلی طبق برنامه‌ی دامپزشک برای اطمینان از جوش‌خوردن درست استخوان تکرار می‌شود
  • بعد از تأیید جوش‌خوردن، حرکات ملایم و کنترل‌شده‌ی بال (فیزیوتراپی) به بازگشت دامنه‌ی حرکتی کمک می‌کند
  • جیره‌ی غذایی باید در این دوره از کلسیم و ویتامین D3 کافی برخوردار باشد تا استحکام استخوان تقویت شود

نکته: برخی پرندگان حتی بعد از جوش‌خوردن کامل استخوان، توانایی پرواز قبلی را به‌طور صددرصد به‌دست نمی‌آورند؛ به همین دلیل پیگیری دوره‌ای با دامپزشک تا پایان کامل بهبودی اهمیت دارد.

سوال
امروز فهمیدم بال پرنده ای که داشتم و میخواست پرواز کنه شکسته و محل شکستگی استخوان سیاه شده باید چیکار کنم
پاسخ پزشک
سلام و وقت به خیربه دامپزشکی مراجعه کنید تا دارو درمانی و پانسمان شود.
سوال
سلام من یه شاه طوطی دارم که از وقتی گرفتم خیلی کم غذا شده و خیلی میلرزه و با یه بال زدن به نفس نفس میفته چند روزی هم هست که نوکش دچار شکستی شده اونقدر شدید نیست ولی باز ممنون میشم کمکم کنین
پاسخ پزشک
سلام وقت بخیر علائمی که گفتید مخصوصا که کمترین فعالیت در ایجاد میشن طبیعی نیستن و نشون دهنده اینه که حال عمومی خوبی نداره. این علائم می‌تونه به دلیل استرس جابه‌جایی، ضعف شدید، عفونت تنفسی، کمبود تغذیه‌ای یا حتی مشکل داخلی باشه.  شکستگی نوک اگر سطحی باشه معمولاً مشکل جدی ایجاد نمی‌کنه، اما اگر دردناک شده یا در غذا خوردن اختلال ایجاد کرده باشه می‌تونه باعث کم‌ اشتهایی بشه. فعلاً محیط رو گرم و بدون جریان هوا نگه دارید، استرس رو کم کنید و غذاهای نرم و مقوی در اختیارش بذارید، اما با توجه به مجموعه علائمی که گفتید بهتره زودتر برای معاینه حضوری مراجعه کنید.
سوال
سلام وقتتون بخیر من خیلی وقته یه اردک ماده خریدم و بنظرم الان فصل تخم گذاریش است و اون تنهاست و همش به دنبال بقیه میکند تا آنها را گاز بگیر و یک مشکل بزرگ دیگه هم پیدا کرده که یچیزی مانند یک لوله از مقعدش میاد بیرون و اردک دور خودش میپیچد و بعد لوله میرود داخل قبلا لوله صورتی رنگ بود اما الان سبزه این مشکل چیه و در اثر چیست؟ غذاش دونه مخصوص خودشه داخل آبش ویتامین آ و مولتی ویتامین هم میریزم و حتی زرده تخم مرغ هم بهش میدم محیط زندگیش هم کاملا تمیز است
پاسخ پزشک
سلام وقت بخیر علائمی که توضیح دادید بیشتر با بیرون‌زدگی مجرای تخم‌گذاری یا پرولاپس کلواک در پرندگان ماده مطابقت داره. این حالت معمولاً در زمان تخم‌گذاری، به‌ویژه وقتی پرنده تنهاست یا دچار تحریک هورمونی، استرس، کمبود کلسیم یا فشار زیاد هنگام دفع تخم هست دیده می‌شه. اینکه گفتید قبلاً صورتی بوده و الان متمایل به سبز شده، می‌تونه نشانه التهاب، عفونت یا آسیب بافت باشه که باید جدی‌ بگیرید. پیچیدن دور خودش هم معمولاً به دلیل درد و ناراحتی ناحیه است. ادامه پیدا کردن این وضعیت می‌تونه باعث خشک شدن بافت بیرون‌زده، عفونت شدید یا نکروز بشه، حتما مراجعه فوری به دامپزشک پرندگان توضیه میشه.
سوال
سلام وقت بخیر،من دیروز دو جوجه عروس هلندی شش ماهه تهیه کردم و جنسیت آنها نامعلوم است،یک سوالی برای من ایجاد شد یکی از آنها شاداب و پر جنب و جوش و آواز خوان است و دیگری کمی گوشه گیر است اما علائمی مانند بی اشتهایی و… ندارد.میخواستم ببینم این پرنده بیماری و مشکلی ندارد؟.
پاسخ پزشک
سلام و وقت به خیراگر هیچ علائم بالینی ندارد جای نگرانی نیست.
سوال
امروز ظهر با صدای گربه ها رفتم تو حیاط دیدم دوتا گربه برای خوردن پرنده بلبل خرما دعوا می‌کنند رفتم و پرنده برداشتم حالا قسمت زیر بال گاز گرفتن وپوست گوشت جدا شده لطفاً راهنمایی کنید
پاسخ پزشک
سلام و وقت به خیرباید جهت مدیریت زخم و پانسمان و انتی بیوتیک تراپی به دامپزشکی مراجعه کنید.
سوال
سلام. من یه یا کریم پیدا کردن که پرواز نمی‌کرد و آوردمش خونه دون و آب هم میخوره از دستم فرار میکنه و در میره گاهی اوقات هم خیلی کم پرواز میکنه، وقتی به بال سمت چپش دست زدم انگار یه قسمت قلمبه شده یا چیزی که فهمیدم از جاش درومده چون کج هم پرواز میکنه ، میخواستم بدونم چجور باید بالش رو جا بندازم یا اصلا شکسته؟
پاسخ پزشک
سلام و وقت به خیراحتمال شکستگی قدیمی وجود دارد. باید عکس رادیولوژی گرفته شود و ویزیت شود.
سوال
سلام خسته نباشین یه عروس هلندی دارم که زیر بالش یه غده به اندازه یه لوبیا وجود داره چه کاری براش انجام بدم؟
پاسخ پزشک
سلام وقت بخیراحتمالات مختلفی مانند آبسه، تجمع بافت چربی، کیست فولیکول پر و .... مطرح می‌باشد. برای درمان قطعی بایستی با دقت معاینه شود.
سوال
سلام من یک جفت طوطی برزیلی دارم که مدتی هست جنسیت نر این طوطی مدفوعی اسهال مانند که سفید رنگ هست داره و اکثر اوقات در لانه هست ممنون میشم لطف کنید مشکل این پرنده چی هست
پاسخ پزشک
سلام وقت بخیراحتمال درگیری گوارشی بسیار مطرح است، از داروخانه دامپزشکی محلول انروفلوکساسین تهیه و طبق راهنمایی اجرا کنید.
سوال
سلام ببخشیدمن یه عروس هلندی ۳ماهه دانه خور دارم چند دقیقه میشه که دانه میخوره یا اب میخوره بالا میاره چکارش کنم
پاسخ پزشک
سلام وقت بخیراحتمالا درگیری گوارشی داره ولی بهتره مراجعه حضوری داشته باشید تا بطور دقیق معاینه و بررسی شود. فعلا بطور موقت از داروخانه دامپزشکی محلول انروفلوکساسین ۱۰٪ تهیه و طبق راهنمایی داروخانه اجرا کنید.
سوال
سلام من یک عروس هلندی دارم یک هفته میشه خریدم که اصلا جیغ نمی‌کشید اما چند روز بعدش دست به جیغ زدن کرد عروس هلندی وحشی بو رام نشده بود اول بار از قفس بیرون آمد بالش قیچی بود و یکم ترسید و وقتی داخل قفس انداختم دیگه جیغ نمی‌کشید همش میخوابه تروخدا کمکم کنید خیلی نگرانم
پاسخ پزشک
سلام وقت بخیراحتمالا به دلیل استرس و احساس ناامنی پرنده دچار استرس جابجایی شده و سیستم ایمنی ضعیف و پرنده بیمار شده. از داروخانه دامپزشکی محلول انروفلوکساسین ۱۰٪ تهیه و طبق راهنمایی داروخانه اجرا کنید، اگر بهتر نشد بطور حضوری مراجعه نمایید.
سوال
عروس هلندی نژاد. لتینو. دو روز هست که. اسهال شده چیکار کنم چی بدم بخوره و یک عروس هلندی دیگم نژاد سیامون ارزن سالم بالا میاره. و امروز هم. تخم مرغ آورد بالا. چیکار کنم
پاسخ پزشک
سلام وقت بخیراز داروخانه دامپزشکی انروفلوکساسین ۱۰٪ تهیه و طبق راهنمایی استفاده کنید.
سوال
سلام خسته نباشید مرغ عشق من توسط یکی دیگه از پرنده هام نکش کامل کنده شده چیکار کنم ؟
پاسخ پزشک
سلام وقت بخیرباید به پرنده جهت تغذیه، سرلاک بدهید، از سوی دیگر جهت مداوا و ترمیم منقار به دامپزشکی مراجعه نمایید.
سوال
سلام یک جوجه عروس هلندی ۱۲روزه دارم که دچار پا باز شدگی شده طبق توصیه پرنده فروشی پاهاشو به مدت دو روز بستم امروز پاهاش آب آورده علت چیه ؟چیکار براش بکنم؟
پاسخ پزشک
سلام وقت بخیرپا بطور صحیح بسته نشده، لذا جهت پانسمان صحیح به دامپزشکی مراجعه کنید.

راه‌های پیشگیری از شکستگی بال پرنده

بیشتر شکستگی‌های بال قابل پیشگیری هستند:

  • هنگام پرواز آزاد پرنده در خانه، در و پنجره‌ها را بسته و پرده‌ها را کشیده نگه دارید تا از برخورد با شیشه جلوگیری شود
  • قفس مناسب با فاصله‌ی استاندارد میله‌ها انتخاب کنید تا بال یا پا گیر نکند
  • پیش از باز و بسته کردن در، کشو یا کمد، مطمئن شوید پرنده در محدوده‌ی امن قرار دارد
  • هرگونه تعامل پرنده با سگ یا گربه‌ی خانگی را همیشه تحت نظارت مستقیم انجام دهید
  • در تغذیه‌ی روزانه، منابع کلسیم مثل استخوان سیبا و سبزیجات برگ‌سبز را فراموش نکنید

اگر با وجود همه‌ی این اقدامات، پرنده‌ی شما دچار آسیب یا شکستگی احتمالی شد، بهتر است بدون فوت وقت به بخش اگزوتیک و پرندگان بیمارستان دامپزشکی مرکزی مراجعه کنید تا معاینه و تصویربرداری فوری انجام شود.

سؤالات متداول

آیا می‌توان شکستگی بال پرنده را در خانه با نوار چسب بست؟
خیر؛ بستن نادرست بال می‌تواند محل شکستگی را جابه‌جا کند یا جریان خون بال را قطع کند. آتل‌بندی باید فقط توسط دامپزشک و با مواد مخصوص انجام شود.
چند ساعت زمان داریم تا پرنده را نزد دامپزشک ببریم؟
در شکستگی بال، هرچه زودتر بهتر است؛ به‌خصوص اگر خونریزی یا شکستگی باز دیده شود، تأخیر حتی چند ساعته می‌تواند احتمال عفونت را بالا ببرد.
آیا پرنده بعد از درمان دوباره می‌تواند پرواز کند؟
در بیشتر شکستگی‌های ساده که به‌موقع درمان شوند، پرنده توانایی پرواز خود را تا حد زیادی بازمی‌یابد؛ در شکستگی‌های شدیدتر، ممکن است دامنه‌ی پرواز محدودتر از قبل باقی بماند.
چرا پرنده بعد از افتادن ساده، بال آویزان دارد اما خونریزی نمی‌بیند؟
خیلی از شکستگی‌ها از نوع بسته هستند و پوست پاره نمی‌شود، پس نبود خونریزی بیرونی به‌هیچ‌وجه به‌معنای نبود شکستگی نیست.
برای پرسش و یا دیدن سوالات متداول به این صفحه مراجعه کنید بیمارستان دامپزشکی مرکزی تهران
سوالات متداول
5/5 - (1 امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نمایش ویدئوی بعدی