انتخاب بهترین غذا برای حیوانات خانگی، یکی از مهمترین دغدغههای صاحبان حیوانات است. سگ ها و گربه های خانگی از آنچه شما برایشان فراهم میکنید تغذیه میکنند. در نتیجه، این وظیفه شماست که غذای مناسبی برای آنها تهیه کنید. پس باید بدانید حیوان خانگیتان برای سالم و فعال ماندن به چه چیزهایی نیاز دارد. اگر میخواهید حیوانات عمری طولانی و همراه با سلامتی داشته باشند، باید آنها را با غذاهای با کیفیت تغذیه کنید. در این راهنمای انتخاب بهترین غذا برای حیوانات خانگی، با اصول کلیدی این انتخاب و نکاتی که هنگام خرید غذای سگ و گربه باید بدانید آشنا میشوید.
نکته: این راهنما عمدتاً برای حیوانات خانگی بالغ نوشته شده است. اگر بهتازگی صاحب یک بچهگربه یا تولهسگ شدهاید، بدانید که نیازهای غذایی آنها از همان روز اول (شیرخشک مخصوص، غذای استارتر) با غذای حیوانات بزرگسال متفاوت است؛ برای راهنمای اختصاصی، به بچه گربه چه غذایی بدهیم؟ را بخوانید.
بهترین غذا برای حیوانات خانگی چیست؟
برای حیوانات خانگی انواع مختلفی از غذاها وجود دارد. هنگام خرید انواع این غذاها، مهمترین چیزی که باید در نظر بگیرید کیفیت است. شما باید برندی پیدا کنید که تمام مواد مغذی مورد نیاز حیوان را فراهم کند. بهترین غذا برای حیوان خانگی شما، غذایی است که به او میسازد. مثلا کیفیت خز، سطح انرژی، وضعیت بدن و تأثیراتی را که غذا بر روی دستگاه گوارش حیوان گذاشته، بررسی کنید تا ببینید آیا غذا بر روی او تاثیر خوبی گذاشته یا خیر. (البته این در صورتی است که حیوان سالم باشد و مشکل پزشکی خاصی نداشته باشد. برای حیوانات بیمار تغذیه باید با هماهنگی پزشک انجام شود.)
مواد تشکیل دهنده غذاهای حیوانات خانگی
مهمترین چیزی که هنگام خرید غذای حیوانات خانگی باید به خاطر بسپارید این است که فقط برند مهم نیست. شما همیشه باید لیست مواد تشکیل دهنده را بخوانید و به حقایق تغذیه ای برندی که قصد خرید آن را دارید نگاه کنید. هدف شما باید کشف برندی باشد که نیازهای غذایی حیوان را برآورده کند و در عین حال تا حد امکان سالم باشد.
مواد مورد استفاده در غذای حیوانات خانگی بسته به محصول و برند خاصی که انتخاب میکنید بسیار متفاوت است. برخی از محصولات از مواد 100٪ طبیعی ساخته شدهاند در حالی که برخی دیگر حاوی مواد نگهدارنده و شیمیایی هستند که نباید توسط حیوانات خورده شوند. موارد زیر برخی از رایج ترین موادی هستند که در غذای حیوانات پیدا میشوند:
گوشت: گوشت یکی از مهمترین مواد موجود در غذای حیوانات خانگی است زیرا تمام پروتئین، چربی و مواد مغذی مورد نیاز حیوان را فراهم میکند. اغلب گوشت حیواناتی مانند گاو و گوسفند استفاده میشود زیرا سرشار از اسیدهای چرب ضروری، پروتئین و غیره هستند.
پرندگان: گوشت پرندگان مانند گوشت مرغ یکی دیگر از مواد بسیار رایج موجود در غذای حیوانات خانگی است. مرغ اغلب به عنوان یک ماده تشکیل دهنده مقوی استفاده میشود. البته از گوشت سایر پرندگان مانند اردک و بوقلمون هم استفاده میکنند.
غلات: جالب است بدانید که غلات برای سگ ها بد نیست! غلات بخش ضروری رژیم غذایی حیوان خانگی است زیرا کربوهیدرات ها و پروتئین های لازم را برای حیوان فراهم میکند. غلات همچنین برای افزودن بافت به غذای خشک استفاده میشود، بنابراین باید مارکی را انتخاب کنید که به جای غلات تصفیه شده از غلات کامل استفاده کند. حذف عمدی غلات از رژیم غذایی سگها، آنها را در معرض خطر ابتلا به بیماری قلبی و نارسایی قرار میدهد.
ماهی: ماهی یکی دیگر از مواد محبوب موجود در غذای سگ و گربه است. برای این منظور اغلب ماهی هایی مانند سالمون و تن استفاده میشوند زیرا سرشار از مواد مغذی مانند اسیدهای چرب امگا 3، پروتئین، ویتامین ها، مواد معدنی و غیره هستند. با این حال، توجه به این نکته مهم است که ماهی باید فقط در مقادیر کم به حیوانات خانگی داده شود زیرا در صورت مصرف زیاد میتواند بسیار سمی باشد.
افزودنی های غذایی: افزودنی های غذایی در غذاهای حیوانات خانگی برای بهبود کیفیت و طعم کلی غذا و همچنین تازه نگه داشتن طولانی مدت آنها استفاده میشود. این افزودنی ها شامل مواردی مانند نگهدارنده ها (برای جلوگیری از رشد باکتری) و ویتامین ها (برای افزودن مواد مغذی) هستند.
روغن ها: روغن ها بخشی ضروری از رژیم غذایی گربه ها یا سگ ها محسوب میشوند زیرا با تامین اسیدهای چرب ضروری مانند امگا 3 به سلامت پوست و خز حیوان خانگی شما کمک میکنند. روغن ها همچنین با تامین اسیدهای چرب امگا 6 به سلامت اندام های حیوان خانگی شما کمک میکنند. انواع خاصی از روغنها مانند توکوفرول ها به عنوان یک روش طبیعیتر برای نگهداری غذای حیوانات خانگی عمل میکنند (به جای استفاده از مواد شیمیایی).
میوه ها: میوه ها منبع بسیار خوبی از ویتامین و مواد معدنی هستند اما حاوی قندهای طبیعی و سلولز هم هستند که میتوانند باعث مشکلات گوارشی در حیوانات خانگی شوند. میوهها قبل از قرار گرفتن در غذاهای حیوانات خانگی، ساقهشان کنده میشود، برش میخورند و پوره و/یا خرد میشوند تا قابل هضم شوند. به همین دلیل مهم است برندی که انتخاب میکنید این موارد را رعایت کرده باشد.
غذای خانگی یا غذای آماده (شرکتی)؛ کدام بهتر است؟
تقریباً همهی کسانی که تجربهی نگهداری از حیوان خانگی دارند، حداقل یکبار با این سؤال روبهرو شدهاند: آیا بهتر است بهصورت اختصاصی برای حیوان خانگیمان آشپزی کنیم، یا از غذاهای آمادهی شرکتی استفاده کنیم؟
طبق بررسیهای انجامشده، حیواناتی که بهطور منظم از غذای شرکتی تغذیه میکنند، حدود ۷۵ درصد کمتر از حیواناتی که فقط با غذای تازهی خانگی تغذیه میشوند، به دامپزشک مراجعه میکنند. دلیل اصلی این تفاوت، از بین رفتن بخش مهمی از مواد مغذی حین پختوپز خانگی است. برای مثال، تورین — یکی از اسیدهای آمینهی موجود در گوشت خام — طی حرارتدیدن از بین میرود. برخلاف انسان، سگها و گربهها نمیتوانند تورین را در بدن خودشان بسازند و تنها منبع تامین آن، گوشت خام است؛ در حالیکه تورین برای سلامت سیستم عصبی، کبد، کلیه و قلب حیوان ضروری است. ویتامینهای گروه B هم به همین ترتیب در تماس با حرارت از بین میروند.
به همین دلیل، غذاهای آمادهای که بهطور تخصصی برای حیوانات خانگی فرموله شدهاند، معمولاً گزینهی مطمئنتری برای تامین کامل نیازهای غذایی حیوان هستند؛ بهخصوص که تنظیم دقیق نسبت پروتئین، چربی، کربوهیدرات، ویتامینها و مواد معدنی در خانه بسیار دشوار است و این نیازها با افزایش سن حیوان هم تغییر میکند.
این موضوع برای حیواناتی که بیماری زمینهای دارند اهمیت بهمراتب بیشتری پیدا میکند. امروزه برندهای معتبر برای بیماریهای مختلفی مانند دیابت، بیماریهای قلبی، کلیوی و کبدی، غذاهای درمانی اختصاصی تولید میکنند؛ برای مثال در حیوانات دیابتی میزان قند و چربی این غذاها کنترلشده است. با این حال، مصرف غذاهای درمانی حتماً باید با تجویز و نظارت دامپزشک باشد و از مصرف خودسرانهی آنها بدون تشخیص دقیق باید خودداری کرد، چون ترکیب هر کدام تنها برای شرایط پزشکی خاصی طراحی شده است.
البته این به این معنا نیست که هرگز نباید به حیوان غذای خانگی داد؛ اما اگر قرار است منبع اصلی تغذیهی روزانهی او باشد، بهتر است این کار با هماهنگی دامپزشک و برنامهریزی دقیق غذایی انجام شود.
نکاتی در مورد انتخاب بهترین برند غذای حیوان خانگی
انتخاب بهترین برند غذا برای حیوان خانگی انتخاب مشکلی است. گاهی باید از میان گزینههای قابل قبول موجود بهترین را انتخاب کنید. نکاتی که هنگام انتخاب بهترین غذای حیوان خانگی باید به آنها توجه کنید عبارتند از:
- غذای حیوانات خانگی کجا و توسط چه کسانی تولید میشود؟ بسیاری از غذاهای حیوانات خانگی همگی در یک مرکز تولید میشوند و فقط کمی در مواد و بسته بندی متفاوت هستند. ما توصیه میکنیم غذای حیوانات خانگی را از تولیدکنندگان معتبری که فرآیندهای تولید شفافی دارند، تهیه کنید.
- چه موادی در غذای حیوانات خانگی گنجانده شده است؟ اگر روی برچسب 3-4 نوع مختلف پروتئین و کربوهیدرات مشاهده کردید آن را به قفسه برگردانید! بهتر است از 1 منبع پروتئین و 1 منبع کربوهیدرات استفاده کنید. این رژیمها معمولاً سادهتر هضم میشوند و اگر حیوان خانگی شما نوعی واکنش غذایی داشته باشد، تجزیه و تحلیل آن آسانتر است.
- آیا غذا با نیازهای حیوان خانگی شما همخوانی دارد؟ به عنوان مثال، اگر حیوان خانگی شما اضافه وزن دارد، یک رژیم غذایی کم کالری برای او بهتر است. یا مثلا اگر حیوان خانگی شما بسیار فعال است نیاز به کالری بالایی دارد. همچنین برای حیوانات خانگی سالخورده ایده آل این است که از یک رژیم غذایی مخصوص استفاده شود.
یکی دیگر از تصمیمهای رایج صاحبان گربه، انتخاب بین غذای خشک و غذای مرطوب (کنسروی) است. هرکدام از این دو نوع غذا مزایا و معایب خودشان را دارند و میتوانند مکمل هم هم استفاده شوند. برای مقایسهی کامل و دقیق این دو گزینه، مخصوصاً برای گربهها، میتوانید مقایسه کامل غذای خشک و مرطوب گربه را مطالعه کنید.
مکملهای غذایی چه زمانی لازم است؟
حیوانات خانگی هم مانند انسانها، در برخی شرایط خاص به مکملهای غذایی نیاز پیدا میکنند. برای مثال، اگر حیوان خانگی شما باردار یا شیرده باشد، بدنش با کمبودهایی روبهرو میشود که معمولاً تنها با مصرف مکملهای غذایی جبران میشود. در حالتی دیگر، اگر حیوان دچار مشکلات روده باشد، ممکن است در جذب ویتامین B با مشکل مواجه شود؛ در این شرایط هم مصرف ویتامین و مکمل مناسب برای حفظ سلامتش ضروری است. تجویز نوع و میزان مکمل باید همیشه با نظر دامپزشک انجام شود.
دستورالعمل های تغذیه حیوانات خانگی
دستورالعملهای زیادی برای غذا دادن به حیوانات خانگی وجود دارد. بهترین راه برای یافتن دستورالعملهای متناسب با نیازهای حیوان، تحقیق و مشورت با دامپزشک است. اگر میخواهید بدانید حیوان خانگی شما باید چقدر غذا بخورد، باید چند فاکتور را در نظر بگیرید. سن، وزن، سطح فعالیت و وضعیت سلامت حیوان در میزان نیاز او به غذا نقش دارند. دامپزشک به شما کمک میکند تا بر اساس این عوامل، بهترین رژیم غذایی را برای حیوان خانگی خود انتخاب کنید. نکته هایی که در مورد میزان تغذیه حیوان باید به خاطر داشته باشید عبارتند از:
- توجه به دستورالعمل های تغذیه ای روی بسته غذا
- تعیین وزن ایده آل حیوان خانگی و نه فقط وزن حال حاضرش. این موضوع به جلوگیری از تغذیه بیش از حد و اضافه وزن او کمک میکند.
- تقسیم مقدار توصیه شده برای تغذیه به 2-3 وعده. معمولا روی بسته مقدار مصرف روزانه نوشته شده نه مقدار مصرف در هر وعده غذایی. (البته این مورد ممکن است در برندهای مختلف متفاوت باشد بنابراین با دقت روی بسته را بخوانید.)
- از آنجا که هر غذا دارای تراکم کالری متفاوتی است، غذاهای مختلف مقادیر توصیه شده متفاوتی دارند. اگر برند غذا را تغییر میدهید، باید مقدار تغذیه شده را مجددا محاسبه کنید.
- حواستان به تشویقی های حیوان باشد. دستورالعملهای روی برچسب غذای حیوانات خانگی، خوراکیهایی را که به عنوان تشویق داده میشود، در نظر نمیگیرند. اگر تمایل دارید به حیوان خانگی خود در طول روز مقداری تنقلات بدهید، مقدار تغذیه روزانه را تا 10 درصد کاهش دهید. توجه داشته باشید که تشویقی هرگز نباید جایگزین غذای اصلی حیوان شود؛ میزان کالری آن باید با سطح فعالیت حیوان همخوانی داشته باشد و مواد تشکیلدهندهاش متناسب با سن او (توله/بالغ/مسن) انتخاب شود. برخی حیوانات ممکن است به مواد تشکیلدهندهی بعضی تشویقیها حساسیت نشان دهند؛ در این صورت مصرف آن را متوقف کنید.
اگر تصمیم گرفتید برند یا نوع غذای حیوان خانگیتان را عوض کنید (مثلاً از غذای خانگی به غذای شرکتی، یا بین دو برند مختلف)، این تغییر را هرگز یکباره انجام ندهید. تغییر ناگهانی رژیم غذایی میتواند برای حیوان ناخوشایند باشد و حتی منجر به بروز مشکلاتی مانند اسهال، استفراغ و بیاشتهایی شود. بهترین روش این است که طی ۶ تا ۷ روز، بهتدریج حجم غذای جدید را در ظرف افزایش و غذای قبلی را کم کنید تا در پایان این مدت، تمام غذای داخل ظرف از نوع جدید باشد. اگر پس از گذشت این مدت حیوان همچنان بعد از غذا خوردن احساس ناراحتی میکند، موضوع را با دامپزشک در میان بگذارید؛ ممکن است نیاز باشد برند غذا را تغییر دهید تا طعم دلخواه حیوان خانگی خود را پیدا کنید.
آیا دادن غذای خام به حیوانات خانگی بی خطر است؟
این موضوع اغلب مورد بحث است. جنبش تغذیه با غذای خام، خوردن غذاهای نپخته مانند میوه ها و سبزیجات را ترویج می کند. طرفداران ادعا میکنند که خام خواری به زندگی طولانی تر، سلامت دهان و دندان یا سلامت عمومی بهتر و حتی درمان بیماری ها (به ویژه مشکلات گوارشی و پوستی) کمک میکند. اما دامپزشکان، برای نظر دادن به مطالعات و دادههای علمی تکیه میکنند. هیچ مطالعه بیطرفانه و بررسیشدهای وجود ندارد که از تغذیه حیوانات خانگی با مواد غذایی خام حمایت کند یا با آن مخالفت کند. شایعترین ادعاها، مبنی بر مزیت تغذیه با مواد خام، گواهیهایی است که اغلب در اینترنت دیده میشوند.
چرا حیوان خانگی شما غذا نمیخورد؟
گاهی حیوان خانگی از غذایی که برایش در نظر گرفتهاید خوشش نمیآید؛ در این حالت معمولاً تعویض برند مشکل را حل میکند. جابهجایی محل ظرف غذا هم میتواند باعث بیمیلی بعضی از حیوانات شود.
اگر حیوان تحت درمان دارویی است، ممکن است بعضی داروها باعث حالت تهوع و در نتیجه بیاشتهایی او شوند؛ اگر گمان میکنید دارو دلیل غذا نخوردن حیوان است، حتماً موضوع را با دامپزشک مطرح کنید تا در صورت نیاز دارو تغییر کند.
استرس و اضطراب هم میتواند باعث بیاشتهایی موقت شود؛ اسبابکشی، تغییرات محیط زندگی، تنهایی طولانی، یا ورود و خروج یکی از اعضای خانواده از این جملهاند. سگها معمولاً از نظر عاطفی حساستر از گربهها به این تغییرات واکنش نشان میدهند.
اگر حیوان خانگی شما آب میخورد اما غذا نمیخورد، ممکن است به التهاب لثه یا مشکل دندان مبتلا شده باشد. در این حالت، و همچنین در هر مورد بیاشتهایی طولانیمدت، حتماً به دامپزشک مراجعه کنید؛ چرا که تشنگی مفرط همراه با بیاشتهایی میتواند نشانهی بیماریهای دیگری هم باشد.
سؤالات متداول
سخن آخر
غذاهای با کیفیت و بی کیفیت زیادی برای حیوانات خانگی وجود دارد. برای همین تشخیص اینکه کدام غذا برای حیوان خانگی شما بهتر است دشوار است. به یاد داشته باشید که هر غذایی برای هر حیوانی مناسب نیست و ممکن است در برخی حیوانات باعث حساسیت یا مشکلات گوارشی شود؛ بنابراین توجه به واکنش بدن حیوان خانگیتان بعد از هر تغییر غذایی اهمیت زیادی دارد. برای این اینکه انتخاب خوب و بهینهای داشته باشید در درجه اول در مورد نیازهای تغذیهای حیوان با دامپزشک مشورت کنید. همچنین آنچه را که برچسب غذا در مورد میزان و سطح پروتئین، کربوهیدراتها و مواردی از این دست میگوید در نظر بگیرید و سعی کنید غذای حیوان را از مراکز معتبری مثل داروخانه و پت شاپ های معتبر تهیه کنید. بیمارستان دامپزشکی مرکزی یکی از این مراکز است و با دارا بودن داروخانه و پت شاپ، تمام نیازهای تغذیهای حیوان خانگی شما را پوشش میدهد.
منابع: kingsdale.com – akc.org – vet.cornell.edu – pets.webmd.com – dailypaws.com
